Karnak


We are searching data for your request:

Forums and discussions:
Manuals and reference books:
Data from registers:
Wait the end of the search in all databases.
Upon completion, a link will appear to access the found materials.

Karnak, Misirdəki Thebesdəki Amun Məbədinin qədim yerinin müasir adıdır. Misirlilər bu yeri çağırdılar Nesut-Towi, "İki yurdun taxtı", İpet-İsət, "Ən Yaxşı Oturacaqlar" kimi Ipt-Swt, "Seçilmiş nöqtə" olaraq da verilir İpetsut, "Ən Çox Seçilən Yer".

Orijinal ad, qədim Misir inancı ilə əlaqədardır Thebes, dünyanın başlanğıcında xaos sularından yüksələn ibtidai kurqanda qurulan ilk şəhərdir. O zaman yaradılış tanrısı Atum (bəzən Ptah və ya Ra) yaradılış işinə başlamaq üçün kurqanın üstündə dayanmışdı. Məbədin yerləşdiyi yerin bu orijinal zəmin olduğu düşünülürdü və bu səbəbdən məbəd bu yerdə qaldırıldı. Karnak'ın qədim bir rəsədxana olduğu və Amun tanrısının yer üzündəki insanlarla birbaşa ünsiyyət quracağı bir ibadət yeri olduğuna inanılır.

Tarixi Baxış

Amun Məbədi, dünyanın ən böyük dini binasıdır (bəziləri Kambocadakı Angkor Wat'ın daha böyük olduğunu iddia etsələr də) və təkcə Amunu deyil, Osiris, Montu, Isis, Ptah və Misir hökmdarları kimi xatırlanmaq istəyən digər tanrıları şərəfləndirir. sayta verdiyi töhfələr. Əsrlər boyu tədricən inşa edildi, hər yeni hökmdar Orta Krallığın başlanğıcından (e.ə. 2040 - 1782) Yeni Krallığa qədər (e.ə. 1570 - 1069) və Ptolemeylər sülaləsi boyunca (eramızdan əvvəl 323-30) əlavə edildi. .

Köhnə Krallığın hökmdarlarının (e.ə. 2613 - e.ə. 2181) bəzi xarabalıqların üslubu və III Tuthmose (1458 - 1425) tərəfindən yazılmış Krallığın Köhnə Krallıq hökmdarlarının siyahısı sayəsində ilk dəfə orada qurulduğu irəli sürüldü. Eramızdan əvvəl) Yeni Krallığın Şənlik Salonunda. Padşah seçməsi, zalı qurmaq üçün abidələrini götürdüyünü, ancaq yenə də xatırlanmasını istədiyini göstərir. Məbədin uzun tarixi ərzində tikililər mütəmadi olaraq sökülür, təmir edilir və ya genişləndirilirdi. Kompleks hər bir hökmdarla böyüməyə davam etdi və xarabalıqlar bu gün 200 hektardan çox ərazini əhatə edir. Yalnız əsas məbəddə Notre Dame Katedrali ölçüsündə üç quruluşun yerləşə biləcəyi təxmin edilir.

Amun Məbədi, 2000 ildən artıqdır ki, daimi böyüməyə davam edir və Misirin ən müqəddəs yerlərindən biri hesab olunurdu. Məbədin idarə edilməsinə nəzarət edən Amun kahinləri getdikcə zənginləşdilər və gücləndilər ki, yeni hökmranlığın sonuna qədər ölkənin hakimiyyəti Thebesdə öz aralarında bölünəndə Thebes hökumətini ələ keçirə bildilər. Yuxarı Misir və Aşağı Misirin Per-Ramesses şəhərindəki fironun.

Kahinlərin gücünün artması və nəticədə fironun mövqeyinin zəifliyi, Yeni Krallığın tənəzzülünə və Üçüncü Aralıq Dövrün (1069-525 -ci illər) başlanmasına əsas töhfə verən amil hesab olunur. Məbəd kompleksi, eramızdan əvvəl 666 -cı ildə Assuriya tərəfindən və 525 -ci ildə farsların hücumu nəticəsində zədələnmiş, lakin hər iki dəfə təmir edilmiş və yenilənmişdir.

Sevgi Tarixi?

Pulsuz həftəlik e -poçt bülletenimizə üzv olun!

Yalnız əsas məbəddə Notre Dame Katedrali ölçüsündə üç quruluşun yerləşə biləcəyi təxmin edilir.

VII əsrdə ərəblərin Misirə İstilası zamanı yenidən kəşf edildi və o vaxt "Ka-ranak" adlandırıldı, bu da bir bölgədə yığılmış çoxlu memarlıq səbəbiylə "möhkəmlənmiş kənd" deməkdir. Avropalı tədqiqatçılar ilk dəfə eramızın 17 -ci əsrində Misirə səyahətə başladıqda, Thebesdəki böyük xarabalıqların Karnakın olduğu söyləndi və adı o vaxtdan bəri sayt üçün istifadə edildi.

Amun və Erkən Məbəd

Amun (Amun-Ra olaraq da bilinir) II Mentuhotepdən sonra c. Eramızdan əvvəl 2040 -cı ildə daha da yüksəldi. İki qədim tanrının, Atum və Ra (sırasıyla yaradıcı tanrı və günəş tanrısı) gücləri Amunda birləşərək onu həm tanrıların ali kralı, həm də həyatın yaradıcısı və qoruyucusu etdi. Karnak bölgəsi, Amun üçün orada hər hansı bir bina tikilməmişdən əvvəl müqəddəs ola bilərdi və ya Atum və ya Osiris üçün müqəddəs ola bilərdi, hər ikisi də Thebesdə ibadət edirdilər.

Sayt artıq müqəddəs bir yer olaraq ayrılmışdı, çünki orada ev və ya bazarlara dair heç bir dəlil tapılmadı, yalnız dini temalı binalar və ya ilk məbədin tikilməsindən uzun müddət sonra tikilmiş kral mənzilləri. Qədim Misirdə dini inancların gündəlik həyatından heç bir ayrılığı olmadığı üçün, dini dünyadan sırf dünyəvi bir binanın ayrılmasının çətin olacağını düşünmək olar, amma bu belə deyil və ya həmişə belə deyil. Karnakda, sütunlarda və divarlarda qalan yazılar, eləcə də sənət əsərləri, ən qədim zamanlardan etibarən bu yerin dini xarakterli olduğunu açıq şəkildə göstərir.

Sahədə qaldırılacağı düşünülən ilk abidə, Amun -Ra şərəfinə bir sütun quran II Wahankh Intef (e.ə. 2112 - 2063) abidəsidir. Bu iddia, Festival Salonunda kralın Thutmose III siyahısına işarə edən və bu saytın ilk olaraq Köhnə Krallıqda dini məqsədlər üçün hazırlandığını iddia edən alimlər tərəfindən mübahisə edilmişdir. Bəzən xarabalıqların bəzi memarlıqlarında Köhnə Krallıq üslublarına da işarə edirlər.

Memarlıq əlaqəsinin iddia ilə heç bir əlaqəsi yoxdur, çünki Köhnə Krallığın üslubu (böyük piramida inşaatçılarının dövrü) keçmişin möhtəşəmliyini xatırlatmaq üçün tez -tez sonrakı əsrlər tərəfindən təqlid edilirdi. Köhnə Krallığın hər hansı bir hökmdarı orada tikilmişsə, sonrakı krallar tərəfindən onların abidələri götürülmüşdür və bəzi alimlər Thutmose III -ün kral siyahısına işarə edir.

II Wahankh İntef, Herakleopolisdəki təsirsiz mərkəzi hökumətə qarşı müharibə aparan və II Mentuhotepə (e.ə. 2061-2010) şimaldakı padşahları devirmək və Misiri Teban hakimiyyəti altında yenidən birləşdirmək üçün yol açan Theban hökmdarlarından biridir. II Mentuhotep hakimiyyətə gəldikdə, meyitxana kompleksini Karnakdan Deir əl-Bahri çayının düz kənarında tikdi və bu, bəzi alimlərə Amun üçün əhəmiyyətli bir məbədin bu zaman orada mövcud olduğunu irəli sürdü; yalnız Wahankh Intef II abidəsi deyil.

II Mentuhotep, Amunun zəfər qazanmasına kömək etdiyi üçün şərəfləndirmək üçün bu yerdə bir məbəd tikmiş ola bilər və sonra kompleksini bunun qarşısına inşa etmişdi, lakin bu iddia spekulyativdir və heç bir sübut bunu irəli sürmür. Çox güman ki, meyit kompleksinin yerini çayın qarşısındakı müqəddəs məkana yaxın olduğu üçün seçdi; onu motivasiya etmək üçün yerində bir məbəd olması lazım olmazdı.

Karnakdakı ilk tanınmış inşaatçı, Orta Məryəmin kralı I Senusretdir (eramızdan əvvəl 1971-1926-cı illər), Amun'a II Mentuhotepin meyitxana kompleksini şərəfləndirmək və güzgüləmək üçün bir həyəti olan bir məbəd tikdirmiş. Senusret I, böyük qəhrəman II Mentuhotepin məzarına cavab olaraq Karnakın orijinal memarı olardı. Bu xətlər boyunca hər hansı bir iddia spekulyativ olaraq qalır və açıq şəkildə bilinən hər şey, orada hər hansı bir məbəd tikilməzdən əvvəl müqəddəs sayılmasıdır.

Senusret I -ni izləyən Orta Kral hökmdarları, hamısı məbədə öz toxunuşlarını əlavə etdilər və sahəni genişləndirdilər, lakin Yeni Krallığın hökmdarları təvazökar məbəd sahələrini və binalarını böyük bir əhatəyə və detallara malik nəhəng bir kompleksə çevirəcəklər. 4-cü sülalə kralı Khufu (e.ə. 2589-2566) Gizada Böyük Piramidasını qurandan bəri Karnak kimi bir şeyə cəhd edilməmişdir.

Yeni Krallığın İnkişafı

Yeni Krallığın fironları Amun Məbədinə diqqəti cəlb etdilər. I Seti (e.ə. 1290-1279) və xüsusən də onun varisi II Ramesses (Böyük, e. 1279-1213), əvvəllər Yeni Krallıqda böyük nisbətdə inşa edilmiş Hipostil Salonuna bəzək və sütunlar əlavə etdi. . Bu, tanrıya hörmət etmək və insanların əbədi xatırlanmasında fironun yerini təmin etmək üçün edildi. Alim Corinna Rossi Misirşünas Elizabeth Blythin əsərinə istinad edərək yazır:

Karnak'ın əhəmiyyəti, kainatın ali hökmdarı Amun ilə bütün Misir xalqını təmsil edən Yer üzünün ən yüksək hökmdarı olan firon arasında əlaqə nöqtəsi olmasında idi. Beləliklə, xüsusən Yeni Padşahlıqdan başlayaraq, əbədi xatırlanmaq istəyən hər bir kral faktiki olaraq bu ən vacib məbədin əzəmətinə töhfə vermək məcburiyyətində qaldı. (41)

Seti I və II Ramsesdən əvvəl və sonra Yeni Krallığın bütün fironları Karnak'a töhfə verdilər. Sahədəki həqiqi əmək, Thebesdəki Böyük Həbsxanadan məhkumların, ictimai xidmət göstərən şəxslərin və ya pullu işçilərin, masonların və sənətçilərin məcburi əməyi ilə həyata keçirildi. Yeni Krallıq, Hyksos olaraq bilinən xarici hökmdarları qovduqdan sonra Misiri birləşdirən I Ahmosun (e. Ə. 1570 - 1544) hakimiyyəti ilə başladı. Bir Teban şahzadəsi Ahmos I, Karnakdakı məbədə töhfə verərək zəfərinə görə Tanrı Amuna təşəkkür etdi. Misir tarixinin ən dəbdəbəli səltənətlərindən birinə sahib olan və xatırlanacağına zəmanət verdiyi bir çox tikinti layihələri III Amenhotep (eramızdan əvvəl 1386-1353), hələ də Thebesdəki Amun Məbədinə töhfə verəcəyinə əmin idi.

Onun varisi Akhenaten (eramızdan əvvəl 1353 - 1336), Amuna və Misirin digər tanrılarına sitayiş etməyi qadağan etdi, bütün məbədləri bağladı və şəxsi tanrısı Ateni kainatın tək ali tanrısı səviyyəsinə qaldırdı. Misir tanrılarını bərpa edərkən və xatirəsini silməyə çalışdıqda, sonrakı firon Horemheb (eramızdan əvvəl 1320 - 1295) tərəfindən məhv edilən Amun deyil, Aten üçün bir məbəd olsa da, yenə də Karnak'a töhfə verdi. Tarixdən Akhenatenin hakimiyyəti. Yeni Padşahlıqdakı bu əlavələrin, yeniləmələrin və inkişafların nəticəsi, böyük ölçüdə və əhatədə getdikcə artan bir kompleks idi. Tarixçi Margaret Bunson yazır:

Karnak, indiyə qədər yer üzündə inşa edilmiş ən diqqətəlayiq dini kompleks olaraq qalır. 250 hektarlıq məbəd və ibadətgahları, obelisklər, sütunlar və heykəllər, 2000 ildən çox müddətdə inşa edilmiş, Misir sənətinin və memarlığının ən gözəl cəhətlərini böyük bir tarixi daş abidəsinə birləşdirir. Üç hissədə dizayn edilmişdir. Birincisi, şimal -qərbdən cənub -qərbə doğru uzandı, ikinci hissəsi orijinal ziyarətgaha doğru açılarda idi. Üçüncü bölmə sonrakı krallar tərəfindən əlavə edildi. Dağıdılmış vəziyyətdə olsa da görünən Amun Məbədinin planı, hamısı daşın gücünü və kompleksin monumental cəhətlərini maksimum dərəcədə artırmaq üçün hazırlanmış bir çox yaxşı əlaqələndirilmiş quruluş və memarlıq yeniliklərindən ibarət idi. Karnak, Misirin bütün digər əsas məbədlərində olduğu kimi, Nilə gedən bir rampa və kanal ilə bəzədilmişdi və bu ziyarətgah da girişində qoç başlı sfenkslərlə öyünmüşdü. Bir zamanlar sfenkslər cənubda Luksorda yerləşən Karnak və başqa bir tanrı məbədinə qoşuldu. (133)

Amuna və bir sıra fəxri tanrı və tanrıçalara həsr olunmuş bu nəhəng kompleksin mərkəzində, yaz gündönümündə gün batımı ilə mükəmməl uyğunlaşdırılmış tanrı evinin daxili müqəddəsliyi vardı. Bütün Karnak, əslində, tanrının iradəsini və insanlıq istəklərini başa düşmək üçün oradakı keşişlər tərəfindən təfsir ediləcəyi səma hadisələrinə uyğundur.

Saytın quruluşu və istismarı

Karnak, həyətlərə, salonlara və məbədlərə aparan bir sıra dirəklərdən (yuxarıya doğru kornişlərə doğru daralan monumental qapılar) ibarətdir. İlk dirək, qonağı daha da dəvət edən geniş bir həyətə açılır. İkinci dirək 337 fut (103 m) 170 fit (52 m) olan Hipostil Məhkəməsinə açılır. Salon 72 fut (22 m) uzunluğunda və 11 fut (3,5 m) diametrli 134 sütunla dəstəklənir.

Torpağın ilk olaraq həsr olunduğu tanrı, bir Tban müharibəsi tanrısı Montu ola bilərdi və Amun kultunun yüksəlişindən sonra da ona həsr olunmuş bir məntəqə var idi. Məbəd böyüdükcə, Bunsonun yuxarıda bəhs etdiyi və günəşin həyat verən şüalarını simvolizə edən yoldaşı Mut Amuna və ay tanrısı oğlu Xonsuya həsr olunmuş üç hissəyə bölündü. Bu üç tanrı Theban Triad olaraq tanındı və Osiris, Osiris, Isis və Horus üçlüyü ilə Osiris kultu onu keçməyənə qədər (sonda Misir tarixində ən populyar olan Isis Kultu halına gəldi) ən populyar tanrılar olardı.

Məbəd kompleksi, orijinal məbəddən Orta Krallığın Amuna qədər, Osiris, Ptah, Horus, Hathor, Isis və Yeni Krallığın fironlarının borclu olduqlarını düşündükləri hər hansı bir tanrı kimi bir çox tanrının fəxri yerinə çevrildi. minnətdarlıq. Tanrıların kahinləri bu ərazini idarə etdilər, ondalık və hədiyyələr topladılar, yemək və məsləhət verdilər və tanrıların insanlar üçün iradəsini şərh etdilər. Yeni Padşahlığın sonuna qədər Karnakda 80 mindən çox kahin işləyirdi və oradakı baş kahinlər firondan daha varlı idi.

Amun kultu, III Amenhotep dövründən başlayaraq, ehtimal ki, daha əvvəl Yeni Krallığın hökmdarları üçün problem yaratdı. III Amenhotepin yarıtmaz cəhdləri və Akhenatenin dramatik islahatları istisna olmaqla, heç bir hökmdar heç vaxt kahinin gücünü əhəmiyyətli dərəcədə cilovlamaq üçün bir şey etməyə çalışmamış və qeyd edildiyi kimi, hər bir padşah Amun məbədinə və Theban kahinlərinin zənginliyinə töhfə vermişdir. fasilə vermədən.

Üçüncü Aralıq Dövrün (eramızdan əvvəl 1069 - 525) ayrılığı dövründə belə Karnak hələ də hörmət göstərdi və Misir hökmdarları bacardıqlarını əlavə etməyə davam etdilər. Üçüncü Aralıq Dövrün sonlarına yaxın Misir əvvəlcə M.Ö. 671 -ci ildə Esurhaddon tərəfindən Assuriyalılar tərəfindən işğal edildi, sonra isə Eramızdan əvvəl 666 -cı ildə Ashurbanipal və Thebes tərəfindən məhv edildi, lakin Karnakdakı Amun Məbədi yox edildi. Eramızdan əvvəl 525 -ci ildə farslar ölkəni işğal edərkən eyni paradiqma təkrarlandı. Asuriyalılar, Thebes və böyük məbədindən o qədər təsirlənmişdilər ki, misirlilərə şəhəri dağıtdıqdan sonra yenidən qurmağı əmr etmişdilər.

Farslar firon Amyrtaeus (eramızdan əvvəl 404 - 398) Misirdən qovuldu və Misir hakimiyyəti yenidən başladı; Karnakdakı tikinti kimi. Firon I Nectanebo (eramızdan əvvəl 380 - 362 -ci illər) məbədə bir obelisk və bir pilon (bitməmiş) əlavə etdi və bəlkə də onu gələcək istilalardan qorumaq üçün ətrafa bir divar tikdi. Nectanebo I, Philae'deki Isis Məbədindən məsul olan qədim Misirin ən böyük abidə inşaatçılarından biri idi. Ölkənin son doğma Misir padşahlarından biri idi. Eramızdan əvvəl 343 -cü ildə farslar geri dönəndə Misir muxtariyyətini itirdi.

Ptolemeylər və Romanın Gəlişi

Eramızdan əvvəl 331 -ci ildə Böyük İskəndər Misiri farsların əlindən aldı və ölümündən sonra general Ptolemey bu ölkəni İskəndərin imperiyasına pay olaraq iddia etdi. I Ptolemey (e.ə. 323 - 283), ahəngdar, çox millətli bir dövlət yaratmaq üçün Misir və Yunan mədəniyyətini qarışdırmağa çalışdı, lakin diqqətinin çox hissəsini İsgəndəriyyəyə yönəltdi. Onun sonrakı varisi IV Ptolemey (e.ə. 221 - 204), diqqətini Karnaka çevirdi və orada hipogum, Osiris tanrısına həsr olunmuş yeraltı məzar otağı qurdu. Ptolemaic sülaləsi onun hakimiyyəti dövründə çökməyə başladı və bu dövrün başqa heç bir hökmdarı Karnak saytına əlavələr etmədi. Sülalə VII Kleopatra (e.ə. 69-30) ölümü ilə başa çatdı, bundan sonra Misir Roma tərəfindən alındı.

Romalılar da diqqətlərini İskəndəriyyəyə yönəltdilər və Thebesə və məbədinə məhəl qoymadılar. 1 -ci əsrdə Thebes'i cənubdakı Nubiyalılarla döyüş zamanı və ya sonradan qovdular və şəhəri xarabalığa çevirdilər. Bu tarixdən sonra ya şəhərə, ya da məbədə daha az adam getdi.

Eramızın 4 -cü əsrində Böyük Konstantin dövründə (təxminən 306 - 337 -ci illər) Roma İmperiyası tərəfindən xristianlıq qəbul edildi və artıq təqib olunmayan yeni inanc daha çox güc və daha geniş qəbul edilməyə başladı. İmperator II Konstantius (eramızdan əvvəl 337 - 361), əlbəttə ki, Karnakın da daxil olduğu imperiyadakı bütün bütpərəst məbədləri bağladı, lakin bu vaxta qədər Thebes, xarabalıqlarda yaşayan bir neçə sakinin olduğu bir xəyal şəhər idi. Bölgənin Kopt xristianları, eramızdan əvvəl 4 -cü əsrdə Amun Məbədini kilsə olaraq istifadə etdilər, lakin sonra tərk etdilər. Sonra şəhər və məbəd kompleksi çürüməyə buraxıldı.

Eramızın VII əsrində ərəblər Misiri işğal etdilər və möhkəm bir kənd olduğuna inandıqları üçün "Karnak" adlandırdılar. Bu, yerli sakinlərin eramızdan əvvəl 17 -ci əsrin əvvəllərində Avropa tədqiqatçılarına verdikləri ad idi və bu yer o vaxtdan bəri məlumdur. Bu gün Karnak, dünyanın hər yerindən minlərlə ziyarətçini cəlb edən böyük bir açıq hava muzeyidir. Misirin ən məşhur turistik yerlərindən biridir və dünyanın ən təsirli xarabalıqları arasındadır.

Baalbek, Stonehenge, Böyük Piramida, Nemrut Dag, Angkor Wat və digər qədim yerlərdə olduğu kimi, Karnak da ölçüləri, əhatə dairəsi və kranlarsız, yük maşınları olmayan bir zamanda məbədin necə qurulduğu imkanları ilə ziyarətçiləri valeh etməyə davam edir. , müasir dövrdə bu qədər vacib hesab edilən heç bir müasir texnologiya olmadan. Orta əsrdən eramızdan əvvəl 4 -cü əsrə qədər olan Misirin tarixi Karnakın divarlarında və sütunlarında izah olunur və bu gün insanlar buranı ziyarət edərək yazıları görəndə qədim Misir hökmdarlarının əbədi yaşayacaqlarına dair ümidlərini yerinə yetirirlər. Thebesdəki Amun Məbədinə verdiyi töhfələr sayəsində yazdıqları böyük işlər sayəsində.


Karnak Thebes şəhərində yerləşir və şəhərin mərkəzindən və Luxor məbədindən bir mil aralıda yerləşir. Rıhtımlar və gediş yolları üç məntəqəni Nil ilə əlaqələndirir. Fironların meyit məbədləri və Krallar və Kraliçalar Vadiləri Thebesin qarşısındakı Nilin qərb sahilindədir. Karnak, Misir üçün dini bir mərkəz idi və Amun/Amun-Ra kultunun oturduğu yer idi.

Karnakdakı mövcud quruluşlar Yeni Krallıq dövrünə təsadüf edir. Çox güman ki, bu binalar köhnə strukturları əvəz etdi lakin bu gün onlardan heç bir qalıq yoxdur. Roma dövrünə qədər ardıcıl hökmdarlar Karnak binalarını yenidən tikdilər, əlavə etdilər və ya bərpa etdilər. Karnakdakı bina fironun ölümsüzlüyünü və tanrıların lütfünü təmin etmək üçün bir yol idi.

Fironların tapşırığı oymalar Karnakdakı bina layihələrini ətraflı izah etdi. Bərpa işlərini də qeyd etdilər. Bu qeydlər, fironların bərpa işlərinin yeni binalar qədər vacib olduğuna inandıqlarını göstərdi. Bir firon, sələfinin, xüsusən atasının başladığı yarımçıq layihələri də tamamlayacaqdı.

A müxtəlif səhnələr məbədlərin sütunlarını və divarlarını bəzəmişdi. Bəziləri məbədin müəyyən bir hissəsində keçirilən mərasimləri və ya festivalları göstərir. Digər kitabələr bir binanın və ya bir obyektin həsr olunmasından bəhs edir. Fironun hərbi istismarının qeydləri bəzi binaları bəzəyirdi. Misirlilər bu bəzəkləri boyadılar, lakin rəngin çoxu köhnəlmişdir.

© eviljohnius - Karnakdakı Divar Rölyefləri


Karnak: Qədim Misirin Məbəd Kompleksi

Karnak, Thebesdəki Nil çayının şərq sahilində (indiki Luxor) yerləşən qədim Misir məbəd məntəqəsidir. 100 hektardan çox ərazini əhatə edir, bəzi qədim şəhərlərdən daha böyük bir ərazidir.

Ən çox yer tutan saytın mərkəzi sektoru, Thebes ilə əlaqəli kişi tanrı Amun-Ra’ya həsr edilmişdir. Əsas ziyarətgahının dərhal ətrafı antik dövrdə & ldquoIpet-Sun & rdquo kimi tanınırdı, bu da ən çox seçilmiş yerləri demək deməkdir. & Rdquo

Mərkəzi bölgənin cənubunda həyat yoldaşı Mut tanrıçasına həsr olunmuş daha kiçik bir məntəqə var. Şimalda, şahin başlı müharibə tanrısı Montuya həsr olunmuş başqa bir məntəqə var. Ayrıca, şərqdə, günəş diski olan Atenə həsr olunmuş qədim zamanlarda çoxu qəsdən məhv edilmiş bir ərazi və mdash var.

Karnak'ta inşaat 4000 il əvvəl başlamış və Romalıların Misir üzərində nəzarəti ələ keçirənə qədər, təxminən 2000 il əvvəl davam etmişdir. Karnakda işləyən hər Misir hökmdarı öz memarlıq izini buraxdı. UCLA Digital Karnak layihəsi bu dəyişiklikləri onlayn olaraq yenidən qurdu və modelləşdirdi. Onların modeli, 2000 ildən çoxdur ki, tədricən tikilmiş, sökülmüş və dəyişdirilmiş bir çox digər binalar arasında çaşqın bir sıra məbədlər, ibadətgahlar, darvaza formalı və ldquopylons və rdquo göstərir.

Karnak, ən azından, qədim ziyarətçilərdə böyük təəssürat yaratmış olardı. Dirəklər və möhtəşəm qapı divarları möhtəşəmliyi əlavə edərək parlaq zərgərlik rənglərində seçilmiş relyeflər və yazılar ilə ağ rəngə boyanmışdır, & rdquo "Karnak: Məbədin təkamülü" kitabında Misiroloq Heather Blyth yazır (Routledge, 2006).

Yüksək divarların arxasında, mavi səmanı, ziyarətgahları, daha kiçik məbədləri, sütunları və heykəlləri deşən, qızıl, elektrum və lapis lazuli kimi qiymətli daşlarla işlənmiş qızıl başlı obelisklərin görünüşləri tozlu qızıl istidə parıldamış olmalıdır. & rdquo

Blyth qeyd edir ki, Karnakdakı tikintinin ən erkən sübutları 4000 ildən çox əvvəl yaşamış Misir hökmdarı II Vah-Ankh İntefin dövrünə aiddir. Ayılarının & ldquoeight tərəfli və rdquo qumdaşı sütunu Amun-Ra adını daşıyır və deyir ki, & ldquohe [kral] onu bu tanrı üçün abidə etdi. & rdquo

Bu, şübhəsiz ki, Karnakdakı Amuna həsr olunmuş bir məbədi və ya ən azından bir ziyarətgahı nəzərdə tutur, & rdquo Blyth yazır. UCLA Rəqəmsal rekonstruksiya qrupu rəqəmsal modellərini kral Senwosret I dövründə (e.ə. 1971-1926) idarə edir və ortasında Amun-Ra'ya həsr olunmuş məhkəməsi olan kireçtaşı bir məbəd göstərir. Qabaqda Osiris [yeraltı tanrı] pozasında kralın nişanlı heykəlləri ilə bəzədilmiş 12 sütundan ibarətdir. Məbədin az hissəsi bu gün qaldığından bu yenidənqurma bir qədər fərziyyədir.

Karnak, ən böyük binaların bir çoxunun inşası ilə işin sürətləndiyi, təxminən 1550 -dən 1070 -ci ilə qədər davam edən Yeni Krallığa qədər təvazökar bir məntəqə olaraq qalacaq.

Karnak və rsquos 'dirəkləri'

Yeni Krallıqdan başlayaraq və sonrakı əsrlərdə də davam edən Misir hökmdarları, Karnakda tədricən 10 & ldquopylons & rdquo seriyası yaratdılar. Bir növ qapılar kimi işləyən bu dirəklər bir -birinə divar şəbəkəsi vasitəsi ilə bağlanırdı.

Tez-tez onları quran hökmdarın təsvir etdiyi səhnələr ilə bəzədilmişdi və bir çoxlarının rəngli pankartların asılacağı bayraq çubuqları da vardı.

Karnakda dirəklər əsas ziyarətgahın yaxınlığında başlayır və iki istiqamətdə gedir. Altı dirəkdən ibarət dəst Nil çayına doğru qərbə baxır və kiçik sfenks prospekti ilə örtülmüş bir girişdə bitir. Dörd dirəkdən ibarət başqa bir dəstə, mərasimlər üçün istifadə olunan bir marşrut boyunca cənuba baxır.

Wadjet Zalı

UCLA Rəqəmsal Karnak layihəsinə görə, Wadjet Salonu (adı istifadə olunan sütun üslubundan gəlir) ilk dəfə Thutmose I (e.ə. 1504-1492) hakimiyyəti yanında dördüncü və beşinci dirəklər arasında tikilmişdir. Təxminən 246 fut x 46 fit (75 metr x 14 metr) ölçüsündədir və kral və rsquos tac və yubiley (heb-sed) festivalı üçün istifadə edilmişdir.

Heb-sed festivalı, bir padşahın taxta çıxmasından 30 il sonra, sonra isə hər üç ildən bir keçirilirdi. & ldquoFestivalla əlaqədar olaraq, kral Misiri idarə etməyə davam etmək qabiliyyətini nümayiş etdirmək üçün güc nümayiş etdirən heyrətamiz bir məhkəmənin ətrafında qaçdı.

Hatshepsut və Thutmose III

Hatshepsut təxminən eramızdan əvvəl 1479-1458 -ci illərdə hökmranlıq edən Misir qadın firon idi. Karnak'ta, Karnak'taki əsas ziyarətgahı təmir etdi, onun yerinə & ldquoPalace of Ma & rsquoat etdi.

Hatshepsut & rsquosun varisi III Thutmose taxta çıxanda qadın fironun şəkillərinin məhv edilməsini əmr etdi və kvarsit şapelini yıxıb özününki ilə əvəz etdi.

Karnakdakı mirası, mərkəzi ziyarətgahın şərq tərəfində inşa edilmiş bir sütunlu quruluş olan Ahkmenu'nun inşasını əmr etdiyi üçün heç də dağıdıcı deyildi. Böyük Piramidaların tikilməsindən əvvələ gedən Misir krallarının siyahısını ehtiva edir.

Həm də Ahkmenu ilə bitişik bir & ldquocontra məbədi və rdquo yaratdı. & ldquoKullanma qulağının & lsquochapel olaraq bilinən & rsquo ziyarətgahı Thebes əhalisinin Amun-Ra ilə birlikdə kralın heykəlini istəməsinə icazə verdi & rdquo Digital Karnak komandasına yazır. Bundan əlavə, padşah əsas ziyarətgahın cənubunda bir "müqəddəs göl" inşa etdi.

Böyük Hipostil Salonu

Bəlkə də Karnakdakı ən fantastik bina, əsas giriş yolu boyunca, əsas müqəddəs məkanın qərbində tikilmiş & LdquoGreat Hypostyle Hall & rdquo idi. 1290 -dan 1279 -cu ilə qədər hökmranlıq edən bir kral Seti (Sety də adlanır) I tərəfindən inşa edilmiş, bütün Parisin Notre Dame Katedralini yerləşdirmək üçün kifayət qədər bir ərazini əhatə edir.

Bina təxminən 337 fut (103 metr) ilə 170 fit (52 metr) arasındadır. Tədqiqatçılar, ən böyük on iki sütununun 70 fut (21 metr) yüksəkliyində və quruluşun mərkəzi hissəsini dəstəkləyən cəmi 134 sütunun olduğunu qeyd edirlər. Digər 122 sütun təxminən 40 fut (12 metr) uzunluğundadır.

Xarici divarlarda Seti və onun varisi II Ramessesin Liviya, Suriya və Şamdan düşmənləri vurduğunu göstərən səhnələr var. Tikildikdən qısa müddət sonra, salon, ehtimal ki, bu funksiyada Wadjet salonunu əvəz edərək, tac və mərasimlər üçün bir yer halına gəldi.

Khonsu Məbədi

Khonsu, Amun-Ra və tanrıça Mutun övladı idi. Karnakda ona həsr olunmuş bir məbəd, Amun-Ra əsas ziyarətgahı ilə Mutu şərəfləndirən cənub məntəqəsi arasında uyğun bir şəkildə inşa edildi.

1186 -cı ildən 1155 -ci ilə qədər hökmranlıq edən bir kral III Ramesses tərəfindən inşa edilən məbəd, təxminən 230 fut (70 metr) ilə 88 fut (27 metr) arasındadır. Salonundakı sütunlar təxminən 23 fut (7 metr) uzunluğundadır. & LdquoMəbəddə yalnız tanrı heykəlinin yerləşdirilməsi üçün otaqlar dəsti deyil, ayrıca qabıq (qayıq) kamerası da vardı & rdquo rəqəmsal Karnak qrupu yazır.

Yeni Krallığın bitməsindən sonra Karnakda tikinti vaxtaşırı davam etdi. Təxminən 2700 il əvvəl hökmranlıq edən Kral Taharqa, Misirin böyük hissəsinə nəzarət etmək üçün gələn Nubiya (indiki Sudan) hökmdarları sülaləsinin bir hissəsidir. Karnak & rsquos & ldquosacred göl & rdquo ilə maraqlandı və gölün & ldquoedifice & rdquo, qismən yeraltı bir abidə tikdi.

Bu gün əsrarəngiz olsa da çox zədələnmiş, & ldquothis heç bir paralelliyi olmayan başsındırıcı və əsrarəngiz bir abidədir & rdquo Blyth yazır. Yeraltı otaqlar günəşi və yeraltı aləmdən gecə keçidini simvolizə edərkən, yer üzündəki açıq günəş sahəsini izah edəcək Re-Horakhte [iki səma tanrısının birləşməsi] ilə ldquodededildi. Nilin suyun səviyyəsini ölçün. Bu halda sayğacın simvolik istifadəsi olardı.

Nectanebo I və son

Karnakdakı son böyük tikinti proqramı, qədim Misirin 30 -cu və sonuncu sülaləsi kralı I Nectanebo tərəfindən həyata keçirildi. 380-362 -ci illərdə hökmranlıq etdi. Onun sülaləsi sona çatdıqdan sonra Misiri Fars, Yunanıstan və Romadan olan insanlar idarə edəcək.

Nectanebo, əlavə bir məbədlə birlikdə sahənin ətrafında böyük bir divar qurdu. Qərb girişindəki Karnakda yeni bir dirəyin tikintisinə başladı (baxmayaraq ki, onu bitirə bilmədi).

Misir üzərində nəzarəti ələ alan əcnəbi hökmdarlar bir qədər Karnakdakı işlərini davam etdirdilər. Ptolemey IV (e.ə. 221-205), yeraltı dünyanın tanrısı Osirisə həsr olunmuş bir sıra ritual katakombalar yaradacaqdı.

Bina & lsquohypogeum və rsquo yeraltı məzar yeri kimi fəaliyyət göstərirdi. Bunların bir çoxu qədim Misirdən məlumdur, baxmayaraq ki, adətən bu yerlərdə müqəddəs heyvanlar üçün dəfnlər var idi. Karnak nümunəsi, bunun əvəzinə Osirisin kiçik heykəlciklərinin dəfninə xidmət etdi, & rdquo rəqəmsal Karnak komandasını yazır.


Yalnız səthini cızmışsınız Karnak ailə Tarixi.

1962-1997 -ci illər arasında ABŞ -da Karnak orta ömrü 1988 -ci ildə ən aşağı nöqtədə idi və 1997 -ci ildə ən yüksək idi. 1962 -ci ildə Karnak üçün ortalama ömür uzunluğu 59 və 1997 -ci ildə 85 idi.

Qeyri -adi dərəcədə qısa ömür, Karnak atalarınızın ağır şəraitdə yaşadığını göstərə bilər. Qısa bir ömür, bir zamanlar ailənizdə geniş yayılmış sağlamlıq problemlərini də göstərə bilər. SSDI, 70 milyondan çox adın axtarıla bilən bir məlumat bazasıdır. Doğum tarixləri, ölüm tarixləri, ünvanlar və daha çoxunu tapa bilərsiniz.


Karnak Məbədi

Luxor, Misir qədim sivilizasiyasına gəldikdə, Misirin ən qiymətli miraslarından biridir. Çox sayda inanılmaz qədim abidə ilə Luxor və rsquos böyük məbədlərindən biri Karnak Məbədidir.

Karnak Məbəd Kompleksi, bir kənd şəklində bir çox məbəd, ibadətgah və digər binalardan ibarətdir və bu səbəbdən Karnak adının bu kompleksə Ərəbcə Karnak və lsquofortified kənd və rsquo deməkdir.

Karnak Məbədi harada yerləşir?

Karnak məbədi, Misirin cənubunda, Nil çayı sahilinin şərq tərəfində, Luksor Quberniyasındakı Karnak şəhərində yerləşir.

Karnak Məbədi nə vaxt tikildi?

Karnak Məbədi təxminən eramızdan əvvəl 2055 -ci ildən eramızın 100 -ə qədərdir. Kult məbədi olaraq inşa edilmiş və Amun, Mut və xonsu tanrılarına həsr edilmişdir. Dini məqsədlər üçün tikiləcək ən böyük bina olan Karnak Məbədi, qədim Misirlilər tərəfindən ən çox seçilən yerlər və rdquo olaraq bilinirdi.

Amun, Mut və Xonsu tanrıları kimlər idi?

Amun

Amon, Ammon və Amen olaraq da bilinən Amun, Misirdə günəş və hava tanrısı idi. Ən vacib tanrılardan biri sayılan Amun, 1570 -dən 1069 -cu ilədək Yeni Krallığın yüksəlişinin başlanğıcında qədim Misir mədəniyyətidir.

Mut

Maut və Mout olaraq da bilinən Mut, qədim Misirlilərin ibadət etdiyi bir tanrıça idi. Adının mənası & lsquomother & rsquo və buna görə də ana tanrıça olaraq tanındı. Bəziləri üçün o, dünyada hər şeyin anası kimi tanınırdı, digərləri üçün onu ay uşağı tanrı xonsunun anası kimi tanıyırdılar.

Xonsu

Tanrıça Mutun oğlu olaraq tanınan Khonsu, qədim Misirin Ay tanrısı idi. Adının mənası & lsquotraveler & rsquo.

Karnak Məbədinin əhəmiyyəti

Yeni Krallıq dövründə Karnak Məbəd Kompleksi qədim inancın mərkəzi idi, güc isə Thebesdə (müasir Luksor) cəmləşirdi və əhəmiyyəti böyük ölçüsündə əks olunur.

Dini əhəmiyyətinə əlavə olaraq, Yeni Krallıq fironları üçün xəzinə, inzibati mərkəz və saray kimi də xidmət edirdi. Bu günə qədər dünyanın hər yerində tikilmiş ən böyük məbəd kompleksi olaraq qəbul edilir.

Fironların nəsildən -nəslə əlavə etdiyi və bütün Misirdə bənzəri olmayan məbədlərin, ziyarətgahların, dirəklərin və digər bəzək əşyalarının toplanması ilə nəticələnən 1500 il ərzində inkişaf etmişdir.

While the height of its importance was during the New Kingdom and during the reigns of famous pharaohs such as Hatshepsut, Tuthmose III, Seti I and Ramesses II, all contributed significant additions to the complex, construction continued into the Greco-Roman Period with the Ptolemies, Romans, and early Christians all leaving their mark there.

Visiting the Karnak Temple Complex

Karnak is divided into three compounds: the precinct of Amun, the precinct of Mut, and the precinct of Montu however, for most visitors the largest of these, the precinct of Amun, is enough. It is a complicated layout alone dwarfs every other site that you will visit in Egypt.

The precinct of Amun contains all of the most famous sections of the Karnak complex, including the dizzying Great Hypostyle Hall. This hall of 134 massive columns is one of the most impressive places in all of Egypt. Going into the detailed description of the different elements that make up the complex is a near-endless task that we will leave to a tour guide to explain it while you awe at it.

Instead, we will simply suggest that you allow plenty of time to explore this huge complex and admire the many impressive sights within it. Imagine how awe-inspiring it must have been over 2000 thousand years ago when these huge structures were newly constructed.

Like all of the major sights in Egypt, Karnak has a sound and light show that is offered in several different languages. The show takes place 3 times a night, but you should consult your tour guide or your hotel about the languages of the various showings.

Wadjet Hall

Wadjet Hall was first built by Thutmose I, near the main sanctuary, between the fourth and fifth pylons. The hall measures about 246 feet by 46 feet it was used for the king&rsquos coronation and heb-sed festival.

The heb-sed festival usually would take place 30 years after a king came to the throne and then every three years afterwards. During this festival, the king would run around a heb-sed court performing feats of strength to demonstrate his ability to continue to rule Egypt.

The Great Hypostyle Hall

Great Hypostyle Hall is perhaps the most fantastic building at Karnak. It was built to the west to the main sanctuary, along the main entranceway. It was constructed by King Seti, a king who ruled from 1290 to 1279 B.C.

The building is about 337 feet by 170 feet. There are 134 columns in total the largest twelve are 70 feet high and support the central part of the structure. The other 122 columns are about 40 feet tall.

On the outside walls are scenes showing Seti and his successor, Ramesses II, smiting their enemies from Libya, Syria and the Levant. Not long after its construction, the hall became the setting for coronation and heb-sed ceremonies, replacing the Wadjet hall.

Karnak&rsquos Pylons

Starting in the New Kingdom and continuing in the centuries after, Egyptian rulers would gradually create a series of 10 pylons at Karnak. These pylons would function as gateways of sorts they were connected to each other through a network of walls.

The Pylons were often decorated with scenes depicting the ruler who built them.

At Karnak, the pylons start near the main sanctuary and go in two different directions. One set of six pylons faces west, towards the Nile River and ends in an entrance lined with an avenue of small sphinxes and the other set of four pylons faces south along a processional route used for ceremonies.

Interesting Facts about the Karnak Temple

● Karnak is an open-air museum. It is considered to be the largest religious building or site in the world.

● The 54,000 square feet Great Hypostyle Hall in the Karnak Temple is large enough to fit the Cathedral of Notre Dame comfortably.

● Over eighty thousand servants and slaves were assigned the task of serving Amon-Ra in Karnak, showing his power and importance at the time, also 5,000 statues were erected in his honor.

Visit the open city museum of Luxor, Temple of Karnak, through one of our Egypt tours.


Facts About Karnak

  • Karnak is the world’s largest surviving religious building
  • Cults worshipped Osiris, Horus, Isis, Anubis, Re, Seth and Nu
  • The priests at Karnak grew fabulously wealthy rivalling and often exceeding the pharaoh in wealth and political influence
  • Gods often represented individual professions
  • Ancient Egyptian gods at Karnak were frequently represented as totemic animals such as falcons, lions, cats, rams and crocodiles
  • Sacred rituals included the embalming process, the “opening of the mouth” ritual, wrapping the body in cloth containing jewels and amulets, and placing a death mask over the face of the deceased
  • Polytheism was practised unbroken for 3,000 years, save for the Pharaoh Akhenaten’s imposition of Aten worship until the temple was closed by the Roman emperor Constantius II
  • Only the pharaoh, the queen, priests and priestesses were allowed inside the temples. Worshipper had to wait outside the temple gates.

Karnak’s Sprawl of History

Today, the Temple of Amun is the world’s largest surviving religious building. It is dedicated to Amun and a host of other Egyptian gods including Osiris, Isis, Ptah, Montu, Ptah and Egyptian pharaohs looking to commemorate their contributions to the vast site.

Built over the centuries, each new king beginning with the early Middle Kingdom (2040 – 1782 BCE) to the New Kingdom (1570 – 1069 BCE) and even through to the essentially Greek Ptolemaic Dynasty(323 – 30 BCE) contributed to the site.

Egyptologists content Old Kingdom (c. 2613 – c. 2181 BCE) rulers initially built there on the site based on the architectural style of sections of the ruins and Tuthmose III (1458 – 1425 BCE) list of Old Kingdom kings inscribed in his Festival Hall. Tuthmose III’s selection of kings implies he demolished their monuments to make way for his hall but still wanted their contributions to be recognised.

During the temple’s long history buildings were regularly renovated, expanded or removed. The complex grew with each succeeding pharaoh and today the ruins sprawl across 200 acres.

The Temple of Amun was in continuous use during its 2,000-year history and was recognized as one of Egypt’s most sacred sites. The priests of Amun supervising the temple’s administration became increasingly influential and wealthy eventually subverting secular control of Thebes’ government towards the end of the New Kingdom when government rule was split between Upper Egypt in Thebes and Per-Ramesses in Lower Egypt.

The emergent power of the priests and the pharaoh’s subsequent weakness is believed by Egyptologists to be a major contributing factor to the New Kingdom decline and the turbulence of the Third Intermediate Period (1069 – 525 BCE). The Temple of Amun complex was extensively damaged during the 666 BCE Assyrian invasions and again during the Persian invasion of 525 BCE. Following these invasions, the temple was repaired.

Following Egypt’s annexation by Rome in the 4th century CE Egypt Christianity became widely promoted. In 336 CE Constantius II (337 – 361 CE) ordered all pagan temples to be closed leading to the Temple of Amun being deserted. Coptic Christians used the building for their services but the site was once more abandoned. In the 7th century CE Arab invaders rediscovered it and gave it the name “Ka-ranak,” which translate as ‘fortified village.’ In the 17th-century European explorers travelling in Egypt were told the splendid ruins at Thebes were those of Karnak and the name has been associated with the site ever since.

The Emergence And Rise Of Amun

Amun began as a minor Theban god. Following Mentuhotep II’s unification of Egypt in c. 2040 BCE, he gradually accumulated followers and his cult gained influence. Two older gods, Atum Egypt’s creator god and Ra the sun god, were merged into Amun, raising him to the king of the gods, as both the creator and preserver of life. The area around Karnak is believed to have been sacred to Amun prior to the construction of the temple. Alternatively, sacrifices and offerings to Atum or Osiris may have been performed there, as both were regularly worshipped at Thebes.

The sacred nature of the site is suggested by the absence of remains of domestic homes or markets. Only religiously purposed buildings or royal apartments have been discovered there. At Karnak inscriptions surviving on the walls and columns together with artwork, clearly identify the site as religious from its earliest times.

Karnak’s Structure

Karnak comprises a series of monumental gateways in the form of pylons leading onto courtyards, hallways and temples. The first pylon leads onto an expansive courtyard. The second pylon leads onto the magnificent Hypostyle Court a majestic 103 meters (337 feet) by 52 meters (170 feet). 134 columns 22 meters (72 feet) tall and 3.5 meters (11 feet) in diameter supported this hall.

Montu, a Theban war god, is thought to have been the original god in whose name the ground was originally dedicated. Even following the emergence of the cult of Amun a precinct in the site remained dedicated to him. As the temple expanded, it was divided into three sections. These were dedicated to Amun, his consort Mut symbolizing the life-giving rays of the sun and Khonsu their son the moon god. These three gods eventually became known as the Theban Triad. They remained Egypt’s the most popular gods until the cult of Osiris with its own triumvirate of Osiris, Isis, and Horus overtook them before evolving into the Cult of Isis, the most popular cult in Egypt’s history.

Over the years, the temple complex expanded from the original Middle Kingdom temple of Amun to a site honouring numerous gods including Osiris, Isis, Horus, Hathor and Ptah together with any deity the pharaohs of the New Kingdom felt gratitude towards and wished to recognise.

The priesthoods administered the temples, interpreted the gods’ will for the people, collected offerings and tithes and gave counsel and food to devotees. By the end of the New Kingdom, over 80,000 priests are believed to have staffed Karnak and its high priests became wealthier and more influential than their pharaoh.

From the reign of Amenhotep III onwards, the cult of Amun posed political problems for the New Kingdom monarchs. Aside from Amenhotep III’s irresolute reforms Akhenaten’s dramatic reformation, however, no pharaoh was able to significantly restrain the priest’s rising power.

Even during the chaotic Third Intermediate Period (c. 1069 – 525 BCE), Karnak continued to command respect obliging Egypt’s pharaohs to contribute to it. With the invasions initially in 671 BCE by the Assyrians and again in 666 BCE Thebes was decimated but the Temple of Amun at Karnak survived. So impressed were the Assyrians by Thebes’ great temple that they ordered the Egyptians to rebuild the city after they had destroyed it. This was repeated during the Persian invasion in 525 BCE. After the Persians were expelled from Egypt by the pharaoh Amyrtaeus (404 – 398 BCE), construction at Karnak recommenced. The pharaoh Nectanebo I (380 – 362 BCE) erected an obelisk and an unfinished pylon and also constructed a protective wall around the city.

The Ptolemaic Dynasty

Alexander the Great conquered Egypt in 331 BCE, after defeating the Persian Empire. Following his death, his vast territory was divided amongst his generals with his general Ptolemy later Ptolemy I (323 – 283 BCE) claiming Egypt as his share of Alexander’s legacy.

Ptolemy I, focused his attention on Alexander’s new city of Alexandria. Here, he looked to meld Greek and Egyptian culture to create a harmonious, multi-national state. One of his successors Ptolemy IV (221 – 204 BCE) took an interest in Karnak, constructing a hypogeum or underground tomb there, dedicated to the Egyptian god Osiris. However, under Ptolemy IV’s rule, the Ptolemaic Dynasty began a slide into disarray and no other Ptolemaic kings of this period added to the Karnak site. With the death of Cleopatra VII (69 – 30 BCE), the Ptolemaic dynasty ended and Rome annexed Egypt, ending its independent rule.

Karnak Under Roman Rule

The Romans continued the Ptolemaic focus on Alexandria, initially largely ignoring Thebes and its temple. In the 1st century CE the Romans sacked Thebes following a battle to the south with the Nubians. Their pillaging left Karnak in ruins. Following this devastation, visitors to the temple and the city dwindled.

When the Romans adopted Christianity in the 4th century CE, the new faith under the protection of Constantine the Great (306 – 337 CE), gained increasing power and widespread acceptance across the Roman Empire. The emperor Constantius II (337 – 361 CE) consolidated Christianity’s hold on religious power by directing all pagan temples in the empire be closed. By this time, Thebes was largely a ghost town except for a few hardy inhabitants living in the ruins and its great temple lay deserted.

During the 4th century CE, Coptic Christians living the area used the Temple of Amun as a church, leaving behind sacred images and decorations before finally abandoning it. The city and its lavish temple complex were then deserted and left to gradually deteriorate in the harsh desert sun.

In the 7th century CE an Arab invasion overtook Egypt. These Arabs gave the sprawling ruins the name “Karnak” as they thought it was the remnants of a great, fortified village or “el-Ka-ranak”. This was the name local inhabitants gave early 17th-century European explorers and this became the name the archaeological site has been known by ever since.

Karnak continues to fascinate its visitors by its sheer scale, and the engineering skill required to build such a monumental temple complex at a time where there were no cranes, no trucks, or any the modern technology which even today would struggle to construct the monumental site. The history of Egypt from its Middle Kingdom through to its eventual decline in the 4th century is writ large on Karnak’s walls and columns. As the throngs of visitors stream through the site today, little do they realise they are fulfilling the hopes of ancient Egypt’s vanished pharaohs that their great deeds recorded on the Temple of Amun at Thebes would be immortalized forever.

Reflecting On The Past

Today Karnak is a massive open-air museum drawing thousands of visitors to Egypt from all around the globe. Karnak remains one of Egypt’s most popular tourist destinations.

Header image courtesy: Blalonde [Public domain], via Wikimedia Commons


Karnak - History

Karnak Wall Describing Conquest of Judah
Photo by Don Knebel

In about 2000 B.C., an Egyptian pharaoh named Sesostris ordered construction of a new temple near Luxor, Egypt. For 1300 years, his successors kept building on the same site until the complex of temples, halls and obelisks now called Karnak had grown into the largest collection of religious structures in the world. Grateful pharaohs built and decorated walls at Karnak to thank the gods for enabling their military successes. One of those walls can date the reigns of Biblical Kings David and Solomon.

Amun was one of the most important of the gods worshipped at Karnak. An annotated wall drawing shows Amun delivering about 150 captured cities, each identified by hieroglyphs, to a pharaoh named Sheshonq. The translated names of the cities include Arad, Beth-Shean, Megiddo and other cities of ancient Israel. Scholars recognized that the Karnak wall memorializes an Egyptian campaign against “the fortified cities of Judah” the Bible says succeeded because King Rehoboam had abandoned the laws of Yahweh. The Bible identifies the conquering pharaoh as Shishak, which scholars say is another name for Sheshonq. So we have two records of the same military campaign, with only the god mandating the outcome differing between them.

Using Greek and Egyptian records, scholars have determined that Sheshonq ruled Egypt from about 943 to 922 B.C. Somewhat arbitrarily, they have dated his campaign against Judah to 925 B.C., three years before his reign ended. Since the Bible says the campaign occurred in Rehoboam’s fifth year, his father Solomon must have passed the throne to him in 930 or 931 B.C. Because Solomon reigned for 40 years, his father David died in about 970 B.C.

Jerusalem is missing from Karnak’s long list of captured cities. The Biblical version of Sheshonq’s campaign (2 Chronicles 12) provides the reason. Sheshonq (or Shishak) spared Jerusalem (and Rehoboam) in exchange for “the treasurers of the temple of the Lord [Yahweh] and the treasurers of the royal palace.”

For people curious about whether events described in the Bible really happened, a visit to Karnak can provide some insight. It also provides an opportunity to view some truly spectacular ancient structures.

For years, Don Knebel, an Indianapolis attorney, law professor, speaker and civic leader, has traveled with his wife Jen to interact with the world’s people and learn about their customs and their religions. The idea for this book came when he discovered that not all people find western bathroom plumbing an improvement. From that exposure of his cultural bias, he began looking in the places he visits for stories and pictures reflecting our common humanity and the beliefs and traditions that both divide and unite us. Some of the stories describe people we can never forget. A few are about bodies that end up in more than one place. Some of the stories are quirky, some are inspirational and some contradict common assumptions. All help show our connections to each other and only one is about toilets. The 101 stories are arranged in roughly chronological order, providing a quick and fascinating tour through the 10,000-year history of western and near eastern civilization. If you plan to travel, this book can suggest where to go. If you don’t plan to travel, this book can tell you what you’ll miss.


Karnak temple consists of a group of temples, largest space of them, and the center of the temple it covers sixty-one acres belong to Amun-Ra, the male god of Thebes, we can see in the south of the central area his wife the goddess Mut. And more other temples like the temple of khonso, the temple of Ptah, the Ipt temple, the temple of Osiris and temple of Month.
Karnak temple wasn’t only for gods but also the Egyptian rulers who wish to be memorized added their own architectural mark to it over the centuries, from the beginning of the Old Kingdom, Middle Kingdom, New Kingdom, and Ptolemaic Dynasty.

First Pylon:-

An avenue of ram-headed Sphinxes leads to the first pylon. Ram head symbolizing to god Amun, there are 20 rams on each side, it was built to protect the temple. The first Pylon is the main entrance to the temple and the last building at Karnak.

Great Court:-

Great Court is 100m in length and 80m in wide it contains ten papyrus columns every column is 21m in height. Now only one column still stands is known as a kiosk of Taharqa who was the fourth king of the 25 Dynasty. There is the statue of Ramesses II it shows the king stand to wear the double crown of upper and lower Egypt, at his feet we found his wife princes.

The Great Hypostyle Hall:-

The Great Hypostyle Hall is the most amazing building at Karnak. It 103m in length and 52m in width, it consists of 134 gigantic stone columns, there are the largest 12 columns which are 22.40 m in height and 3.5m in diameter, while the other 122 columns are 14.75 m in height. It built by King Seti who ruled from 1290 to 1279 B.C. The outer walls of the northern wing describe Seti’s battle. The south wall inscribed with Ramesses II’s peace treaty with the Hittites.

Sacred Lake:-

The 120m by 77m Karnak Temple Sacred Lake is the largest of it’s kind. King Tuthmosis III(1473-1458 B.C) dug it and was used by priests for purification and other rituals like navigation, it was the home of sacred geese of Amun. It lined with stone and provided with stairways descending into the water. We can find the storerooms and homes of priests surrounded the lake.

Karnak Temple is one of the most important attractions in Egypt, where is a lot of tourists around the world come to visit it, so if you prefer to visit this historical monument and the other archaeological sites in Egypt you can check our luxury Egypt tours and choose your journey to Egypt, or other option you can enjoy it’s Nile cruise tour between Luxor and Aswan which is the most adventurous experience to do in Egypt.


The Shatterer Karnak

One of the greatest hand-to-hand combatants the galaxy has ever seen, Karnak (with his enlarged cranium) is somewhat of an enigma within Inhuman society. He is incredibly powerful and gifted with the sight to see flaws and weaknesses in all things, yet he is not a true Inhuman, having never been exposed to the Terrigen Mists. Still, as a member of the Inhuman royal family, he has played a crucial role in the history of his people, helping his cousin Black Bolt become the king of Attilan.

The Shatterer is Born

Millennia ago, the alien Kree Supreme Intelligence experimented on alien species to breed super-soldiers to serve in the Kree Empire’s interminable war against the shape-shifting Skrulls. On Earth, 25,000 years ago, the Kree turned prehistoric humans into Inhumans, who settled on the island Attilan off Atlantis’ coast. The Inhumans later discovered Terrigen Crystals from which they derived Terrigen Mists to unlock each Inhuman’s super-powered potential. Developing the sacred rite of Terrigenesis, they exposed children to the mists at their coming-of-age, with the Genetics Council strictly controlling which Inhuman couples could have children.

In the first half of the 20th century, Karnak was born into the House of Agon, the Inhuman Royal Family, the second son of philosopher priest Mander and ocean biologist Azur. Terrigenesis leaves his brother Triton unable to survive out of water unassisted, so the couple decide to raise Karnak without Terrigen mutation, instead enrolling him in his father’s religious seminary in the Tower of Wisdom where he trains in physical and mental disciplines.

In his teens, Karnak’s innate powers developed without direct Terrigen exposure due to generations of familial mutation, allowing him to sense weaknesses in people and objects. Backed by his fighting skills, this ability earns him the nickname “the Shatterer.” Shortly after this power emerged, Karnak sensed that Attilan was vulnerable. He also realized that the Inhumans’ monarch secretly removed the Slave Engine and hid it to protect mankind. Karnak informs Black Bolt, the previous king’s son, and they confronted the monarch in a challenge that ended with Black Bolt taking the crown. Karnak’s mother later died in a mysterious undersea mishap after Karnak turned eighteen and left the seminary.

Naturally Gifted

Karnak has an extrasensory ability, virtually effortless and enhanced by mental discipline, to perceive stress points, fracture planes, or weaknesses in objects, people, and even societies. By striking or applying pressure at these points, he can split or shatter objects as hard as diamond. He has strengthened all the striking surfaces of his body in his hands in particular, so they are covered with dense calluses. Karnak can shatter objects with sufficient precision as to send shrapnel larger than he could lift to strike specific targets. Combining this power with his exceptional martial arts skills, he can knock people out with a single tap, render insensate beings of far greater strength than he or even slay most opponents with a single blow, though he rarely chooses to do so. When Karnak battled Mantis after Phyla-Vell took Crystal hostage and the Inhumans pursued the Guardians to Knowhere, he complimented her on her combat skills but noted that he would find the weakness in her technique. She bested him before he got the chance.

Karnak can refocus this perception to probe for subterranean structures, locate weak points in force fields, sense the location of specific machinery from across a space station, spot underwater objects too small for sonar to detect, analyze weaknesses in alien computer firewalls, and learn how to pilot unfamiliar alien spacecraft within a few seconds. Karnak’s superior genetic structure and intensive exercise regimen allows him to lift one ton, and his Inhuman metabolism affords him slightly superior reaction time, endurance, and speed than the most perfect human specimen. He has physically conditioned his mind and body to peak levels of efficiency, and he retains voluntary control over most of his body’s autonomic functions including breathing, heartbeat, bleeding, reaction to pain, and healing rate. Extremely lithe and flexible, he can expand and contract muscles and contort his body into seemingly painful positions. As an Inhuman male, his natural lifespan is about 120 years (compared to mid-70s for a human male). However, like all Inhumans, his immune system is weaker than a human’s.

Familiar Foes

Maximus, Black Bolt’s power-hungry brother, is one of Karnak’s primary foes as he constantly vies for the throne, which Karnak defends. Once Karnak and Gorgon foolishly release Maximus from confinement to confirm that Black Bolt had not broken a sacred Inhuman vow never to slay another of their kind.

Karnak also stands with Attilan when it repels incursions by Chinese soldiers, Doctor Victor von Doom, the Silver Surfer (Norrin Radd), Mandarin, Ultron-7, and the Fifth Dimension tyrant Xemu.

Royal Allies

Though the extended House of Agon has many branches, Karnak’s closest associates are peers close to his age: his brother Triton, cousins Black Bolt, Medusa and Medusa’s sister, Crystal, and Bolt’s cousin Gorgon, the latter his closest compatriot. Gorgon’s impulsive, aggressive nature is a stark contrast to Karnak’s analytical calm.

When Black Bolt’s insane brother Maximus orchestrated a coup and forced the rest of the royal family into exile, they befriended the Fantastic Four. Over the next few years, Karnak and the royal family forged close bonds with many Super Heroes including the X-Men, Black Panther (T’Challa), Hulk (Bruce Banner), Spider-Man (Peter Parker), and the Avengers.

  • Azur (mother, deceased), Mander (father), Triton (brother), Blackagar Bolagon (Black Bolt), Maximus Boltagon, Crystalia Amaquelin (Crystal), Medusalith Boltagon (Medusa) (cousins), Rynda (paternal aunt, deceased), Ambur (maternal aunt), Agon (paternal uncle, deceased), Quelin (maternal uncle), Avoe, Aladi Ko Eke, Ronan, Oola Udonta, Onomi Whitemane (cousins-in-law), Ahura Boltblackagar, Luna, (cousins once removed), Magnar (paternal grandfather, presumed deceased), Zeta (paternal grandmother, presumed deceased), Kobar (maternal grandfather, presumed deceased), La (maternal grandmother, presumed deceased), Alecto, Gauntlet, Gorgon, Tusk, Unspoken (distant cousins), Symak, Tanith (distant cousins, presumed deceased), Barrage, Foxbat, Harddrive, Korath, Milena, Psynapse (distant cousins, deceased), Pietro Maximoff (Quicksilver, ex-cousin-in- law/marriage annulled), others
  • Extended Lifespan
  • Extrasensory Ability
  • Superhuman Strength
  • Superhuman Speed
  • Superhuman Endurance
  • Superhuman Agility
  • Weakness/Vulnerability Detection

Loyal to the Royal

The Kree sought to claim their creations, using their agent, Shatterstar (Arides), Fantastic Four foe Blastaar and Maximus as pawns. After defeating them, the Royal Family ventured into space seeking a new home for their people, but on the first world they visited they became embroiled in local politics between Kree allies and anti-Kree rebels. Failing to save innocents caught in the crossfire, Karnak suffered a confidence crisis, feeling his ability was only useful for destruction, but rallied after using his power to navigate Kree Space Station Web’s mazelike interior, allowing the Royal Family to escape before their rebel allies blew up Web. Returning to Earth, the Royal Family helped Kree renegade Captain Mar-Vell thwart a Kree invasion. Later, Dr. Hydro (Herman Frayne) used Terrigen to turn unwilling humans into amphibious “Hydro-Men.” Fantastic Four leader Mr. Fantastic (Reed Richards) developed an anti-Terrigen cure, but since it could also reverse Inhuman Terrigenesis, Karnak and Gorgon accompanied Reed and the Thing (Ben Grimm) to guard it. Frayne’s Terrigen supplier, Maelstrom, a renegade Deviant-Inhuman hybrid, stole the anti-Terrigen and captured the heroes, but Karnak broke free of the restraints that frustrated his stronger allies, and Maelstrom was defeated.

Finding Earth’s increasing pollution toxic, the Inhumans relocated Attilan to the Moon’s Blue Area, which possessed a breathable atmosphere, though even this remote spot did not prevent further attacks. Karnak grew concerned the Genetic Council’s increasingly harsh childbirth rulings were prompting suicides. When Medusa, now married to Black Bolt, announced her unexpected pregnancy, the Council’s Chief Justice, secretly aspiring to ascend the throne, ordered the pregnancy’s termination. With Black Bolt feeling unable to oppose them, Medusa fled to Earth, and Karnak, Gorgon, and Crystal followed to support her. Karnak became attracted to Medusa’s maid, Minxi, but to his jealous annoyance, she initiated a relationship with Gorgon instead. Eventually, after Medusa’s child Ahura was born, Black Bolt was reunited with his wife, and everyone returned to Attilan, where the Council took custody of the infant then secretly traded him to an Earth genetics lab. Aware only that Ahura had been sent to Earth, Karnak and Gorgon went looking for the boy.

They aided Daredevil (Matt Murdock) against robot Ultron-13 and in turn, he helped them locate Ahura. The demon Blackheart targeted them all as part of a ploy against his father Mephisto and exacerbated Karnak’s annoyance at Gorgon’s recklessness and success with women to bring the two Inhumans to blows. Blackheart then pulled all of them into Hell but the abductees resisted his manipulations and escaped. Distrusting the Council, Karnak and Gorgon left Ahura with human friends, planning to retrieve him once the Council stopped monitoring them. Over the next few months, Attilan suffered further attacks, including one by the mutant Apocalypse (En Sabah Nur), who transformed some of Karnak’s more distant Royal Family relatives into his murderous Riders of the Storm before being driven off. The Council’s machinations were eventually exposed and Black Bolt disbanded both the Council and monarchy, then led the Royal Family to Earth.

When the Blue Area’s atmosphere was compromised, the Royal Family saved Attilan with the Fantastic Four’s help, and it was relocated to a recently raised section of Atlantis. But being back on Earth brought Attilan within reach of forces who coveted the Inhumans’ technology. Consulting only Karnak and Medusa, Black Bolt let invading mercenaries breach Attilan’s outer defenses then triggered the island’s destruction to cover Lockjaw teleporting the city back to the Himalayas. In space, the Supreme Intelligence had been destroyed and the Kree absorbed into the rival Shi’ar Empire. Kree rebels led by Ronan the Accuser transported Attilan into space, forcing the Inhumans to fight for them. Karnak and Triton infiltrated the Shi’ar army and then the Imperial Guard, aiding Black Bolt in an assassination attempt on Shi’ar empress Lilandra. A Guard precognitive foresaw the attack, which saved Lilandra and the Inhumans narrowly escaped. Challenging Ronan, Black Bolt won the Inhumans’ freedom and they returned to the Moon. Ronan subsequently won Kree independence from the Shi’ar.

After a reality warp depowered most of Earth’s mutants including Quicksilver, Crystal’s ex-husband stole the Terrigen Crystals. The Royal Family pursued him, but U.S. forces took the crystals from Quicksilver first, rejecting diplomatic requests to return them. Black Bolt declared war and the Inhumans reclaimed the Crystals by force. Skrulls later abducted Black Bolt, replacing him with a Skrull agent. When this was discovered, Karnak breached Skrull computer systems to find Black Bolt and the Royal Family rescued him. Tired of being victims, Black Bolt took the Inhumans back into space to hunt down the Skrulls and seize control of the Kree Empire. The Shi’ar’s belligerent new ruler Vulcan (Gabriel Summers) declared war, a conflict that ended with Black Bolt and Vulcan seemingly slain and a Terrigen-bomb ripping a parsecs-wide Fault between realities.

As Medusa’s aide, Karnak represented the Empire at the Galactic Council and worked on strategies to win the Kree over to Inhuman rule, supporting Medusa in having Maximus stage false threats the Inhumans could be seen to heroically defeat. When Black Bolt was found alive, the Inhumans followed him back to Earth where they formed alliances with alien Inhumans to create the Universal Inhumans. A restored Supreme Intelligence resumed control of the Kree, ordering Earth attacked and the Inhumans wiped out, and the Universal Inhumans allied with the Future Foundation and Avengers to battle the Kree armada. The Universal Inhumans then pursued the Supreme Intelligence into space.


Erasing Tutankhamen: Horemheb’s Attempt to Rewrite History

In an attempt to rewrite history, Horemheb usurped monuments made by previous pharaohs and inscribed his own name on them. (Image: JMSH photography/Shutterstock)

The Ninth and Tenth Pylons

Like every pharaoh, Horemheb wanted to show that he is a great builder. Like other pharaohs before him, he built a great pylon, a gateway, for himself at Karnak. He actually built two pylons, called the ninth and tenth pylons. How did he build this pylons?

Akhenaten built temples at Karnak for Aten. After Akhenaten passed away, these temples reminded people of the bad times, of how the pharaoh had tried to enforce monotheism. In an effort to erase the memory of Akhenaten’s heresy, Horemheb took down Akhenaten’s temple, and filled his ninth pylon with the blocks of this temple.

Bu video seriyasından bir transkriptdir History of Ancient Egypt. İndi Wondrium -da izləyin.

Erasing Tutankhamen’s Name

Horemheb also usurped all of Tutankhamen’s monuments. Every monument that Tutankhamen had been advised to erect, Horemheb had the young pharaoh’s name erased and his own inserted in its place. That is why it is so hard to find any information about Tutankhamen.

So, Horemheb was trying to systematically erase all trace of Tutankhamen, who was also seen as being associated with the heresy of his father, Akhenaten. There are so many monuments that were originally erected by Tutankhamen, from which the name of the young pharaoh has been obliterated.

The Restoration Stela

Tutankhamen erected a stela, like all Egyptian kings had done in the past. It is called the ‘Restoration Stela’, because of what it says. As the name suggests, the inscription on the stela talks about restoring old traditions. “When I became king, the temples were in disarray. There were weeds growing in them. All the statues of the gods had been melted down. The military was not respected. If it rode off, nobody attended.”

All pharaohs used to erect stelas to talk about what they thought and did. (Image: Claudio Caridi/ Shutterstock)

Tutankhamen is really saying in this inscription that Egypt had gone downhill under Akhenaten’s reign. In the end, he says, “I will restore it all. I have had new statues of the gods made. The temples are open again.” Despite the fact that Akhenaten was his father, Tutankhamen had to make this announcement because this is what the people wanted to hear.

But Horemheb, as soon as he became the king, had put his name on the stela. One will not find Tutankhamen’s name on it. If one looks at the cartouche on the stela, it will say “Horemheb”.

The Luxor Colonnade

There is another monument that was very important for Tutankhamen, but one cannot find Tutankhamen’s name there. It’s called the Luxor Colonnade. When Tutankhamen’s grandfather Amenhotep III died, he left a monument unfinished. He had started a hall with tall columns, which is why it is called a colonnade. He had built it at Luxor Temple.

When Akhenaten moved to Akhetaten, he left behind his father’s undecorated and unfinished monument. When Tutankhamen moved back from Akhetaten to Thebes, Aye probably advised him to finish this monument. Niyə? Tutankhamen would have wanted to be associated with his grandfather—whom everybody loved—rather than his heretic father. So, Tutankhamen’s major project during the 10 years of his reign was restoring and completing the Luxor colonnade.

The Opet Festival

Tutankhamen had the artists put scenes from the ‘Opet Festival’ on the Luxor colonnade. Opet festival was the most sacred festival in Egypt. He did this to show to the people of Egypt that he was a traditionalist. It can be read as his declaration of not associating himself with his father, but with his grandfather.

The three major gods of Thebes during this time were Amun, ‘the Hidden One’, Mut, his wife, and Khonsu, their ram-headed son. These gods had statues at Karnak Temple. Karnak Temple is only about a mile and a half away from Luxor Temple. And once a year, during the festival of Opet, the statues of Amun, Mut and Khonsu, would be placed in a little boat shrine and taken from Karnak to Luxor, where they would spend a fortnight or so.

The work on the colonnade at the Luxor temple was begun by Amenhotep III and completed by Tutankhamen. (Image: Dmitri Kalvan/ Shutterstock)

During the festival, people saw the statues of the gods and arrangements were made for food and drink as well. And the king paid for it all. It was a wonderful town feast. That is what Tutankhamen had made the artists put on the Luxor colonnade.

The Opet festival declared to the subjects that their pharaoh, Tutankhamen was bringing back the old traditions. Tutankhamen took part in this festival. We know this from the scenes in the Luxor temple that show Tutankhamen making offerings to the gods.

Rewriting History

If one looks very carefully at the Luxor colonnade, one can’t find Tutankhamen’s name. His name has been erased from the monument and one finds Horemheb’s name, instead.

Horemheb was the traditionalist who tried to restore old order in Egypt. And what he had to do for official reasons, at least what he attempted to do, was erase all traces of the Akhenaten’s heresy. So, he wiped out everything, including Aye’s name. We are left with no traces, no real official records of Akhenaten, Tutankhamen, and Aye.

Horemheb had rewritten history to erase his heretic predecessors and establish himself as a true pharaoh, who had restored the old order.

Common Questions about Horemheb’s Attempt to Rewrite History

When Horemheb built the Ninth pylon at Karnak, he took down the temple built by Akhenaten, and filled the pylon with the broken blocks of Akhenaten’s temple.

Horemheb was trying to systematically erase all trace of Tutankhamen and his father Akhenaten because Akhenaten was seen as a heretic king by many.

The Restoration Stela was originally erected by Tutankhamen to declare his intention to restore traditional ways in Egypt. Later, Horemheb replaced Tutankhamen’s name from this stela with his.


Videoya baxın: O Livro Multicolorido de Karnak (BiləR 2022).