Tarix Podkastları

Calamaines - Tarix

Calamaines - Tarix


We are searching data for your request:

Forums and discussions:
Manuals and reference books:
Data from registers:
Wait the end of the search in all databases.
Upon completion, a link will appear to access the found materials.

Calamianes

Filippin adalarından biridir.

(PG: s. 173; 1. 100 '; b. 17'6 "; dr. 6'9"; s. 8 k.; Cpl. 27;
a. 1 3-pdr., 2 1-pdr.1

Calamianes kiçik bir gəmi, 1888 -ci ildə Filippin Adaları, Luzon, Cavite Naomi Tersanesi tərəfindən inşa edilmişdir; 1899-cu ildə Ordudan köçürülən İspan-Amerika Müharibəsi zamanı Filippində İspanlardan əsir alındı; və 25 İyul 1899 -cu ildə komandir vəzifəsində olan praporşik R. C. Bulmerə təhvil verildi.

1899 -dan 1902 -ci ilə qədər Calamianes, Panay, Luzon, Negros və Mindanao sahillərini gəzərək Filippinli partizanlara silah və təchizat göndərilməsini maneə törətmək üçün keşik çəkdi. 26 Fevral 1901 -ci ildə Mindanao, Agusan çayı üzərində iki 3 nişan döyüşdü. Sahildəki Ordu hərəkətlərinin bu bacarıqlı qorunması üçün Calamianes bir tərif aldı. 7 Avqust 1902 -ci ildə, Cavite -da silahlı qayıq 1907 -ci ildə orada satıldı.


Tarix

Əvvəllər Mait adlanan Mindoro, ispanların gəlməsindən əvvəl də Çinli tacirlərə məlum idi. 15 70 -ci ildə ispanlar adanı araşdırmağa başladılar və qiymətli metallardan bir neçəsini tapdıqdan sonra adını “Mina de Oro ” (qızıl mədəni) adlandırdılar. Missionerlər cənub ucundakı İlin Adası, şimal ucundakı Lubang Adası və Mamburao ətrafında aktivləşdi. Moro basqınları sonradan onları bu yerləri tərk etməyə məcbur etdi. 1754 -cü ildə müsəlmanlar Mamburao və Balete (Sablayan yaxınlığında) qalaları qurdular. Oradan yaxınlıqdakı yaşayış məntəqələrinə qarşı basqınlara başladılar. Vali Simon de Andanın göndərdiyi bir ekspedisiya bu basqınlara son qoydu.

İlk illərdə Mindoro, Bonbon, indiki Batangas'ın bir hissəsi olaraq idarə edildi. 17-ci əsrdə, ada Bonbondan ayrıldı və bir korregimientoya çevrildi. 1902 -ci ildə əvvəllər Cavitenin bir hissəsi olan Lubang adası Mindoroya birləşdirildi. Elə həmin il Mindoro və Lubang, Marinduqueə birləşdirildi, çünki sonuncu müntəzəm əyalət oldu. Mindoro, 1921 -ci ildə nizamlı bir əyalət oldu. 1950 -ci il 13 iyun 1950 -ci ildə, 505 saylı Respublika Qanunu ilə, Mindoro, qərb Mindoro və Şərq Mindoro adlı iki əyalətə bölündü.

Keçmiş zamanlarda, Çinli tacirlər tərəfindən və ya ispanlar tərəfindən, adanın indiki adını aldığı yerdən Mina de Oro (“ qızıl mədəni ” mənası) olaraq Mai və ya Mait adlandırılmışdır. Ada 1920-ci ildən 1950-ci ilə qədər tək bir əyalət idi və indiki iki əyalətinə, Occidental Mindoro və Oriental Mindoro-ya bölündü.

Mərhum tarixçi William Henry Scott'a görə, 972-ci il üçün Sung Hanedanlığının rəsmi tarixinə bir giriş, Ma-ı Çinin ticarət ortağı olaraq qeyd edir. Ma-i və ya Mindoroya aid digər Çin qeydləri sonrakı illərdə ortaya çıxır.

Prehispanic Source Materials, Mindoro tacirlərinin Çinlə aldıqları məhsulları “ arı mumu, pambıq, əsl inci, tısbağa qabığı, dərman betelnuts və yu-ta parça və Çin çini üçün alqı-satqı, qızıl, dəmir qablar, qurğuşun, rəngli şüşə boncuklar kimi sadalayır. və dəmir iynələr.

Ada, İkinci Dünya Müharibəsindəki Mindoro Döyüşünün yeri idi.


Məzmun

Tarixdən əvvəlki redaktə

Palawanın erkən tarixi Dr Robert B. Foxun rəhbərlik etdiyi bir qrup tədqiqatçı tərəfindən müəyyən edilmişdir. Tabon Mağaralarında insanların Palavanda 50 min ildən çox yaşadıqlarına dair sübutlar tapdılar. Ayrıca, Quezon bələdiyyəsində Tabon Man kimi tanınan bir şəxsdən insan sümük parçaları, alətlər və digər əsərlər tapdılar. [9]

Yeni İbacay kəndi yaxınlığındakı İlle Mağarasında başqa bir heyvan sümüyü və daş alətlər toplusu içərisində başqa bir phalanx parçasından başqa bir pələng parçasından başqa bir pələngin iki falanks sümüyü tapıldı. Digər heyvan fosilləri makakalara, marallara, saqqallı donuzlara, kiçik məməlilərə, kərtənkələlərə, ilanlara və tısbağalara aid edilmişdir. Daş alətlərdən, sümüklərdə kəsiklər və atəşin istifadə edilməsinə dair dəlillərdən başqa, erkən insanların sümükləri yığdığı görünür. [17] Əlavə olaraq, təxminən 12000-9000 il əvvələ aid olan pələng alt fosillərinin vəziyyəti, Üst Paleolit ​​dövrünə aid olan yığıncaqdakı digər fosillərdən fərqlənirdi. Pələng alt fosilləri, hava şəraitinə görə kortikal sümüyün uzunlamasına qırıqlığını göstərdi ki, bu da onların ölümündən sonra işıq və havaya məruz qaldıqlarını göstərir. Pələng hissələri ümumiyyətlə Cənubi və Cənub -Şərqi Asiyada tülkü kimi istifadə olunurdu, buna görə də Butuanda 10-12 -ci əsrlərə aid Ambangan yerlərində tapılan pələng köpək dişlərində olduğu kimi pələng hissələri başqa yerlərdən gətirilmiş ola bilər. , Mindanao. Digər tərəfdən, Borneo və Palawanın yaxınlığı, ehtimal ki, pələng erkən Holosendən əvvəl Palawanı Borneodan kolonizə etmişdi. [18] [19]

Von den Driesch [20] əsərindən istifadə edərək, molarlardan başqa seçilmiş apendikulyar elementlərin anatomik xüsusiyyətlərinin bütün seçilmiş anatomik xüsusiyyətləri, yaxın əlaqələri olan taksonları ayırmaq və donuzlar üçün olmasa da, yaşa görə morfometrik dəyişiklikləri görmək üçün ölçülmüşdür. ya da maral. Son iki üçün Ille Mağarasının maral dişlərindən başqa kəllə və çənə elementləri Filippin qəhvəyi maralının nümunələri ilə müqayisə edildi.Cervus mariannus), Kalamiya donuz maralı (Axis calamianensis) və Visayan xallı maral (Cervus alfredi) və beləliklə fosillərdən iki maral taksonu müəyyən edilmişdir: AxisCervus. [21] Donuz qalıqları Avrasiya ilə müqayisə edildi (Sus scrofa) və Palavan çöl donuzu (Səs -küy). Məlumdur ki, Avrasiya çöl donuzu Holosen Terminalı dövründə materik Cənub -Şərqi Asiyadan adalara bir evcil olaraq idxal edilmişdir. [22] [23] [24] [25] [26]

Koloniya əvvəli dövrü Düzəliş edin

Palawan bir neçə yerli qrupun evidir. Ən qədim sakinlər Palawan'ın iç və yüksəkliklərindən olan Palaw'an, Batak, Tagbanwa və Tau't Bato'dur, həm də Calamianes Adalarıdır. Ənənəvi olaraq animistlərlə məşğul olurlar anito dinlər. Palawanın sahil xətləri də indi "Palaweños" olaraq bilinən sonrakı qruplar tərəfindən məskunlaşdı. Bu qruplar, Palawanın cənubundakı (bəlkə də əslən Sabahdan olan) İslamlaşmış Molbog xalqı və Cuyonon və Agutaynon qrupları (yaxınlıqdakı Cuyo və Agutaya adalarından). [27] [28]

Palawan, 1521 -ci ildə Magellanın ekspedisiyası zamanı Antonio Pigafetta tərəfindən "Pulaoan" və ya "Polaoan" olaraq xatırlandı. Ad verdilər "la terra de missione" ("vəd yurdu")) adaya çatanda az qala ac qaldıqları üçün. Yerli məlumat qan toplusu vasitəsilə səfərlə barışdı. Gəmilərin ekipajları adaya bambuk borularda bişmiş düyü, düyü şərabı, banan, donuz, keçi, toyuq, hindistan cevizi, şəkər qamışı və digər ləvazimatlarla qarşılandı. Pigafetta sakinləri fermer kimi təsvir etdi. Əsas silahları, həm qalın taxta, həm də bambuk dartları (bəziləri zəhərlənmiş) vura bilən və döyüş sursatı tükəndikdən sonra nizələr kimi işləyə bilən dəmir uclu tüfənglər idi. Pigafetta, adalıları xoruz döyüşü üçün xoruz saxladıqları üçün də təsvir etdi. [29]

İspan dövrü Redaktə edin

Şimal Calamianes Adaları, İspaniyanın səlahiyyətinə keçən ilklər idi və daha sonra Palawan materikindən ayrı bir əyalət elan edildi. 17 -ci əsrin əvvəllərində İspan keşişləri Cuyo, Agutaya, Taytay və Cagayancillo'ya missiyalar göndərdilər, lakin Moro icmalarının müqaviməti ilə qarşılaşdılar. 18 -ci əsrdən əvvəl İspaniya Cuyo, Taytay, Linapacan və Balabac şəhərlərində Moro basqınlarından qorunmaq üçün qarnizonlarla əhatə olunmuş kilsələr qurmağa başladı. 1749 -cu ildə Bruney Sultanlığı Palawanın cənubunu İspaniyaya verdi. [27]

1818 -ci ildə bütün Palawan adası və ya Paraqua adlandırıldığı kimi, tək bir vilayət olaraq təşkil edildi CalamianesPaytaxtı Taytayda. [ sitata ehtiyac var ] 1858 -ci ilə qədər əyalət iki əyalətə, yəni Castilla, Paytaxt olaraq Taytay ilə şimal hissəsini əhatə edən və Asturias Paytaxt Puerto Princesa ilə cənub materikdə. Daha sonra üç bölgəyə bölündü, Calamianes, ParaquaBalabac, paytaxtı Principe Alfonso şəhəri ilə. İspan koloniyası dövründə Cuyo, 1873-1903 -cü illərdə Palawanın ikinci paytaxtı oldu.

Amerika qaydası Redaktə edin

1902 -ci ildə, Filippin -Amerika Müharibəsindən sonra, Amerikalılar Palavanın şimalında sivil idarə quraraq onu əyalət adlandırdılar. Paraqua. 1903 -cü ildə, 1363 saylı Filippin Komissiya Qanununa əsasən, əyalət cənub hissələrini əhatə edəcək şəkildə yenidən quruldu və adı dəyişdirildi. Palawanvə Puerto Princesa paytaxtı elan edildi. [27]

Daha sonra əyalətdə bir çox islahatlar və layihələr həyata keçirildi. Məktəb binalarının inşası, əkinçiliyin təşviqi və insanları hökumətə yaxınlaşdırmaq bu dövrdə prioritet planlardan idi. [27]

Yapon istilası Düzəliş

Yapon istilasından sonra, Stephen L. Moore görə, "Müttəfiqlərin əhval-ruhiyyəsi güclü idi və sonradan hesablandı ki, müharibə zamanı adada 1154 Filippinli partizan Yaponlara qarşı işləyib. Yeraltı şəbəkədə olanlar qürurla qürur duyacaqlar" özlərini 'Palawanın Min Döyüşü' adlandırırlar. " Erkən müqavimət liderləri arasında Dr Higinio Acosta Mendoza, həyat yoldaşı Triny, Thomas F. Loudon və kürəkəni Nazario Mayor vardı. Kapitan Bələdiyyə Başçısı 1943 -cü ilin oktyabrında D şirkətini təşkil etdi və Puerto Princesanın cənubundan Balabac Adasına qədər olan ərazidən məsul idi. Kapitan Mendoza Puerto Princesanın şimalından Caramay'a qədər olan ərazini əhatə etdi. Teğmen Felipe Batul Danligdən, kapitan Carlos Amores isə Sibaltandan əməliyyat etdi. Palawan Xüsusi Taburunun ümumi komandanlığı 6 -cı Hərbi Dairənin bir hissəsi olaraq mayor Pablo P. Muyco'nun tabeliyində idi. Palawan partizanları Amerika əsirlərindən qaçan hər kəsə kömək etdi, Yapon sahillərində General MacArthur -a müntəzəm radio yayımları göndərən iki sahil gözətçi qrupunu dəstəklədi və vurulan təyyarələri, eləcə də USS -dən sağ qalanları xilas etdi. Flier sualtı qayıq. Ən əsası, 8 -ci Ordunun qoşunlarının enişinə rəhbərlik etməyə kömək etdilər. [30]

Palawan qırğını redaktəsi

İkinci Dünya Müharibəsi əsnasında, irəliləyən müttəfiqlər tərəfindən əsirlərin xilas edilməsinin qarşısını almaq üçün 14 dekabr 1944 -cü ildə Yaponiyanın On dördüncü Sahə Ordusunun bölmələri (General Tomoyuki Yamashitanın komandanlığı altında) Puertoda qalan 150 hərbi əsiri sürüdü. Princesa, benzin çəlləklərindən istifadə edərək yandırılan üç örtülü səngərə bölündü. Alovdan qaçmağa çalışan məhbuslar vurulub. [31] Yalnız 11 kişi qırğından xilas oldu. [32]

Azadlıq redaktəsi

Palawan sahilinin yaxınlığındakı Leyte Körfəzi Döyüşünün ilk mərhələsində ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrinin iki sualtı gəmisi USS Dace (SS-247) və USS Darter (SS-227), Admiral Takeo Kuritanın rəhbərlik etdiyi bir Yapon kreyser işçi qrupuna hücum edərək, flaqmanını batırdı. Ataqovə bacısı gəmi Maya. Darter Daha sonra o günortadan sonra qaçdı və USS tərəfindən sarsıldı Nautilus (SS-168).

Ada, 1945 -ci il fevralın 28 -də və 22 -də apreldə Palawanın işğalı zamanı Yaponiya İmperator Qüvvələrindən azad edildi.

Müasir dövrü redaktə edin

2005 -ci ildə Palawan qısa müddətdə siyasi olaraq Western Visayas və ya Region VI vasitəsilə İcra Sərəncamı 429 əyaləti idarə etmək üçün siyasi bir hərəkət və Çindən daha çox kredit almağa cavab olaraq 23 Mayda [33] o vaxtkı Prezident Gloria Macapagal Arroyo tərəfindən imzalanmışdır. [34] Bu fərman, əyalətin Sangguniang Panlalawigan (İl Şurası) müxalifəti səbəbiylə bildirildiyi kimi eyni il ərzində 18 Avqustda təxirə salındı. [35]

21 İyul 2007 -ci ildə paytaxtı Puerto Princesa yüksək şəhərləşən bir şəhərə çevrildi.

Təklif olunan bölmə Düzəliş

2019 -cu ilin aprel ayında Palawanı üç əyalətə bölən qanun layihəsi qəbul edildi. [36] [37] Təklif olunan üç yeni əyalət Palawan del Norte, Palawan Oriental və Palawan del Surdur. [38] [39] Palawanın üç əyalətə bölünüb -bölünməyəcəyinə qərar verən, 13 Mart 2021 -ci ildə ilk olaraq 2020 -ci ilin May ayında planlaşdırılan bir plebiscite keçirildi. Bəzi vətəndaş cəmiyyəti qrupları və Puerto Princesa sakinləri geniş bir ictimai məsləhətləşmənin olmadığını iddia edərək təklif olunan bölünməyə qarşı çıxdılar. [36] [40] [41] [42] Comelec, 16 Mart 2021 -ci ildə Palawan sakinlərinin əksəriyyətinin bölünməyə qarşı çıxdığını və buna görə də bunun həyata keçirilməyəcəyini bildirdi. [14] [15]

Əyalət, uzun və dar Palawan adasından və onu əhatə edən bir sıra digər kiçik adalardan ibarətdir və təxminən 1780 ada və adacıqdan ibarətdir. Şimal -şərqdəki Calamianes Adalar Qrupu Busuanga, Coron, Culion və Linapacan adalarından ibarətdir. Balabac Adası, Balabac Boğazı ilə Borneodan ayrılaraq cənub ucunda yerləşir. Palawan, Sulu dənizindəki Cuyo adalarını da əhatə edir. Bir neçə yüz kilometr qərbdə yerləşən mübahisəli Spratly Adaları Filippin tərəfindən Palawanın bir hissəsi hesab olunur və yerli olaraq "Kalayaan Adalar Qrupu" adlanır.

Palawanın demək olar ki, 2000 kilometrlik (1200 mil) düzensiz sahil xətti qayalı sahillər və şəkər kimi ağ qumlu çimərliklər ilə əhatə olunmuşdur. Həm də dağ silsilələrini xalçalayan geniş bir bakirə meşəyə sahibdir. Dağ hündürlükləri orta hesabla 1100 metr yüksəklikdədir, ən yüksək zirvəsi Mantalingahan Dağındakı 6.843 fut (2.086 m) [10] yüksəlir. Geniş dağlıq ərazilər qiymətli taxta mənbəyidir. Ərazi sahil düzənliyi, dağətəyi dağətəyi ərazilər, vadinin deltaları və suvarma funksiyasını yerinə yetirən çay damarları ilə kəsişən ağır meşənin qarışığıdır. [9]

Əyalətin ümumi ərazisi 14,649.73 kvadrat kilometrdir (5,656.29 kv mil). [43] Puerto Princesa City coğrafi məqsədlər üçün daxil edildikdə, ərazisi 17.030.75 kvadrat kilometrdir (6.575.61 sq mi). [43] Torpaq sahəsi ona paylanır materik bələdiyyələri, 12.239 kvadrat kilometrdən (4.726 kv mil) ibarət və ada bələdiyyələriÜmumilikdə 2.657 kvadrat kilometr (1.026 kv mil) ölçüsündədir. Arxipelagik daxili sular baxımından, Palawan, Sulu dənizinin demək olar ki yarısını əhatə edən ən böyük dəniz qaynaqlarına və Filippin yurisdiksiyasına görə rəsmi olaraq əlavə edilən Kalayaan Bələdiyyəsinin bələdiyyə sularında olan Cənubi Çin dənizinin böyük bir hissəsinə malikdir. Prezident Fərmanı 1596 11 iyun 1978 -ci il tarixli.

İqlim Düzəlişi

Vilayət iki növ iqlimə malikdir. Şimal və cənub uclarında və bütün qərb sahillərində meydana gələn birincisi, iki fərqli mövsümə malikdir - altı ay quru və altı ay yaş. Şərq sahilində üstünlük təşkil edən digər bir aydan üç aya qədər qısa bir quraqlıq mövsümünə malikdir və ilin qalan hissəsində açıq yağışlı dövr yoxdur. Əyalətin cənub hissəsi demək olar ki, tropik çökəkliklərdən azaddır, lakin Palawanın şimalında iyul və avqust aylarında leysan yağışları olur. Yaz ayları Palawan üçün zirvə mövsümü kimi xidmət edir. Dəniz səyahətləri mart ayından iyunun əvvəlinə qədər dənizlərin sakit olduğu zaman ən əlverişlidir. Ortalama maksimum temperatur 31 ° C (88 ° F) təşkil edir və bütün il ərzində çox az dəyişir. [9]

Palawan adasının ekosistemi iqlim dəyişikliyi ilə təhdid olunur. [44] [45] Məsələn, mangrovlar və maneə resifləri Puerto Princesa sahillərini supertifonlardan qorusa da, bu maneələr El Nino, yüksələn dəniz temperaturu və digər iqlim dəyişikliyi ilə əlaqədar hadisələrə görə tənəzzülə uğrayır. [46] Ümumdünya Təbiət Fondu tərəfindən edilən bir araşdırma, 2010 -cu ildə okean turşuluğunun artmasının Palawan sularından gəldiyini ortaya qoydu. [47]

İnzibati bölgülər Redaktə edin

Palawan, 23 bələdiyyədə və paytaxt Puerto Princesa şəhərində 433 barangaydan ibarətdir. Bir arxipelaq olaraq Palawan'ın 13 materik bələdiyyəsi və 10 ada şəhəri var. Üç konqres bölgəsi var, yəni: beş şimal materik bələdiyyəsini və doqquz ada şəhərini özündə birləşdirən birinci bölgə, altı cənub materik şəhəri və Balabac ada bələdiyyəsindən və paytaxt Puerto Princesa şəhərini əhatə edən üçüncü bölgədən ibarət ikinci rayon. Aborlan. On üç bələdiyyə hesab olunur materik bələdiyyələriyəni Aborlan, Narra, Quezon, Sofronio Española, Brooke's Point, Rizal və Bataraza (cənubda) San Vicente, Roxas, Dumaran, El Nido və Taytay (şimalda tapılır). Qalan ada bələdiyyələri bunlar: Busuanga, Coron, Linapacan və Culion (Calamianes adalar qrupunu meydana gətirir), Cuyo, Agutaya və Magsaysay (Cuyo adalar qrupu), Araceli, Cagayancillo, Balabac və Kalayaan (Spratlı Adaları). Paytaxt Puerto Princesa, əyalətdən asılı olmayaraq özünü idarə edən, lakin ümumiyyətlə statistik və coğrafi məqsədlər üçün əyalətlə birlikdə qruplaşdırılmış yüksək şəhərləşmiş bir şəhərdir.

Mart 2021 plebiscite (əvvəlcə 2020-ci ilin may ayına planlaşdırılmış, lakin COVID-19 pandemiyası [13] səbəbiylə təxirə salınmış) bölməni təsdiq etsəydi, Palawan üç əyalətə bölünəcək. [48] ​​[49] Üç əyalət Palawan del Norte (El Nido, Taytay, Coron, Linapacan, Culion və Busuanga daxildir), Palawan Oriental (San Vicente, Roxas, Dumaran, Cuyo, Agutaya, Magsaysay və Cagayancillo daxildir) və Palawan del Sur (Kalayaan, Aborlan, Narra, Sofronio Española, Brooke's Point, Rizal, Quezon, Bataraza və Balabac daxildir). [38] [39]

  1. ^ Koordinatlar şəhərin/şəhərin mərkəzini qeyd edir və genişliyə görə sıralanır.
  2. ^ Ümumi rəqəmlər istisna olmaqla çox şəhərləşmiş şəhər Puerto Princesa.

Bölgə Düzəlişi

2001 -ci ildə Palawan sakinləri, Müsəlman Mindanao'da genişləndirilmiş bir Muxtar Bölgəyə daxil olmağı rədd etmək üçün bir plebiscite səs verdilər. [51]

17 may 2002 -ci ildə 103 saylı İcra Sərəncamı bölünmüş Region IV daxil IV-A Bölgəsi (Calabarzon) və Region IV-B (Mimaropa), Palawan əyalətini Mimaropaya yerləşdirdi. [52]

23 may 2005 -ci ildə 429 saylı İcra Sərəncamı Palawan -dan transfer edilməsini əmr etdi IV-B bölgəsi VI bölgəyə. [1] Bununla birlikdə, Palaweños, Puerto Princesa şəhərində və bütün bələdiyyələrdə yaşayanların əksəriyyəti ilə məsləhətləşmənin olmamasını əsas gətirərək bu addımı tənqid etdi, lakin biri IV-B Bölgəsində qalmağı üstün tutdu. Nəticədə, 129 saylı İnzibati Sərəncam tətbiq edildiyini 19 Avqust 2005 -ci ildə nəşr etdi EO 429 İcra Planının Prezident tərəfindən təsdiqlənməsini gözləyənə qədər saxlanılır. [2] Filippin Seçki Komissiyası, Palawan üçün 2010 Filippinin ümumi seçki nəticələrini Region IV-B nəticələrinin bir hissəsi olaraq bildirdi. [53] 30 İyun 2011 tarixindən etibarən [yeniləmə], abeance hələ də qüvvədə idi və Palawan Mimaropa'nın bir hissəsi olaraq qaldı. [7]

2015 -ci il siyahıyaalınmasında Palawan əhalisi 849.469 nəfər idi [8], sıxlığı hər kvadrat kilometrə 58 nəfər və ya hər kvadrat mil üçün 150 nəfər idi. Puerto Princesa coğrafi məqsədlər üçün daxil edildikdə, sıxlığı 65/km 2 (168/sq mi) olan 1.104.585 nəfərdir.

Vilayət, 87 fərqli mədəniyyət qrupu və irqdən ibarət bir qaynaqdır. Filippinin digər bölgələrindən, xüsusən Müsəlman Mindanaodan gələn miqrant axını, əhalinin yüksək artım tempini hər il 3.98% təşkil edir. Doğma Palaweños hələ də əhaliyə üstünlük verir. On səkkiz faiz, Tagbanwa, Palawano, Batak və Molbog kimi mədəni azlıq qruplarından ibarətdir. [ sitata ehtiyac var ]

Din redaktəsi

Roma Katolikliyi Redaktə edin

Palavanda ən çox yayılmış din Roma Katolikliyidir. 2017 -ci ildə Puerto Princesa Roma Katolik Apostol Vikariatı 68.8%, Taytay (Şimali Palawan) Roma Katolik Apostolik Vicariate 91.6% sadiqliyə sahib idi. [56] [57] Adalarda əhəmiyyətli bir missiyaya sahib olan dini əmrlərdən biri də Avqustini xatırlayır.

Vilayətdəki Katoliklər, 2002 -ci ilə qədər ikiyə bölünənə qədər tək bir apostol vikariatı tərəfindən idarə olunur: Cənubi Palavandakı Puerto Princesa Apostol Vikariatı və Şimali Palavandakı Taytay Apostol Vikariatı. [57] [56]

Protestantizm və digər qruplar Redaktə edin

Filippindəki Foursquare İncil Kilsəsi və Yeddinci Gün Adventistləri kimi Palavanda bir neçə Baptist və digər Protestant məzhəbləri güclü bir varlığa malikdir. İsa Lord (JIL), İsa Təqaüd Təqaüdü (JTF) və Həyat Kilsəsi (əvvəllər Həyat Yeniləmə Mərkəzində tanınırdı) kimi xarizmatik qruplar.

Ang Dating Daan adlanan Tanrı Beynəlxalq Üzvlər Kilsəsi, əyalətin güclü üzvlüyünü ifadə edən Coron, Northern Palawan və Southern Palawan adlı üç kilsə bölgəsi qurdu. [ sitata ehtiyac var ]

Yerli Iglesia ni Cristo daxil olmaqla digər xristian məzhəblərinin əyalətdə bir çox yerli camaatı var. Filippindəki Birləşmiş Məsih Kilsəsi və ya (UCCP), İsa Möcüzə Səlib yürüşü, Məsihin Pentekostal Missioner Kilsəsi və ya PMCC (4 -cü Saat), eyni zamanda İglesia Filipina Independiente (Filippin Müstəqil Kilsəsi və ya Aglipayan Kilsəsi) yeparxiya (Palawan Yeparxiyası). İsa Məsihin Son Gün Müqəddəsləri Kilsəsi, ada əyalətində artan bir üzvlüyə malikdir. Yehovanın Şahidlərinin 2012 -ci ildən etibarən Filippində 181.236 aktiv üzvü var. Şahidlərdən olan xüsusi qabaqcıllar, Palawandakı İwahig Həbsxanasında və Cəza Fermasında məhbuslara təbliğat apardılar və binada kiçik bir Padşahlıq Salonu tikməyə icazə verildi. [58]

İslam Redaktəsi

Təxminən 75,000 ilə 100,000 Palawan sakinləri (10% -dən 13% -ə qədər) müsəlman kimi tanınırlar, bunlar əsasən adanın cənub hissəsinin Balabac və Batarazada cəmlənmiş yerli Molboglardır. Çox sayda Jama Mapun (Mapun Adası) və Tausug (Sulu) miqrantları da Palawanın cənubunda, daha az sayda Sama Pangutaran (Tawi-Tawi), Maranao (Lanao del Sur) və Yakan (Basilan) da məskunlaşdılar. Maranao tacirləri Palawan şəhər mərkəzlərində daha çox yayılmışdır, Yakan isə əsasən Batarazanın Rio Tuba bölgəsindədir. [59] [60]

Animizm redaktəsi

Batak və Tagbanwa kimi etnik azlıqların əksəriyyəti animistlərdir, bir çoxları ata -babaları və gələcək nəsillərə ötürdükləri qədim ənənələrini qorumağa davam etmişlər. Bununla birlikdə, xristian missionerlər bəzi icmalara müdaxilə etdilər, burada ənənəvi üsullar xarici və xaricdən gələn dinlər tərəfindən yox edildi.

Digər dinlər redaktə edin

Palawandakı görkəmli bir Buddist Məbədi, Chùa Vạn Pháp'dır. Məbəd Vyetnamlı qaçqınlar tərəfindən tikilmişdir. Hindu Çin qaçqın böhranı zamanı müvəqqəti olaraq Palawanda məskunlaşdılar, üçüncü ölkələrə daimi köçürülmələrini gözləyirdilər. Qaçqınların demək olar ki, hamısı 2005 və 2006 -cı illərdə başqa ölkələrə köçmüşlər. [61] [62]

Dil Redaktəsi

Əyalətdə 52 dil və ləhcə var, insanların 50 faizindən çoxu Tagalog dilində danışır. Adaların yerli dilləri Cuyonon (26.27 faiz) və Palawanodur (yüzdə 4.0). Kinaray-a da yüzdə 19 nisbətindədir. Cənubi Tagalog, Illocandia, Central Luzon və Panaydan olan müxtəlif qruplar tərəfindən Palawana kütləvi köçdən əvvəl Cuyonon, bir çox yerli xalqlar arasında, yəni Agutaynen, Cagayanen, Tagbanua, Palawan və başqaları arasında qurulmuş bir dil idi. Yeni minilliyin yaxınlaşması zamanı Cuyonon istifadəsi əhəmiyyətli dərəcədə azaldı və indi əksəriyyət Tagalog ilə əvəz olundu. Sulu Sultanlığının işğalı əsnasında Palawanın cənubunda, Tausug, İslam dininə mənsub azlıqlar arasında - Molbog, Tausug (yerli olmayan), Müsəlman Palawan və köçəri Sama arasında bir dil idi. 19 -cu əsrə qədər Cuyonon Tausugu lingua franca olaraq əvəz etdi.

Palawan iqtisadiyyatı əsasən kənd təsərrüfatıdır. Üç əsas məhsul palay, qarğıdalı və hindistan cevizidir. Mineral ehtiyatlara nikel, mis, manqan və xromit daxildir. Kütükçülük də böyük bir sənayedir. Palawan, ölkənin ən zəngin balıqçılıq sahələrindən birinə sahibdir. Manilanın balıq tədarükünün təxminən 45% -i buradan gəlir. Təxminən 30.000 trilyon kub fut təbii qaz ehtiyatına malik olan əyalət, ölkədə neft istehsal edən yeganə əyalətdir. [70] [71] Əlavə olaraq, turizm də inkişaf edən bir sektordur, 2018-ci ildə 1,8 milyon turist qəbul etdi ki, bu da 2017-ci illə müqayisədə 21% artımdır. [72]

İnci dalğıcları, plastiklərin yaranmasına qədər Palawan üçün əhəmiyyətli bir iqtisadi fəaliyyət idi. [ sitata ehtiyac var ] Dünyanın ən böyük incisi olan 240 mm diametrli Lao Tzu İnci 1934 -cü ildə Palawan yaxınlığında tapıldı.

İlin iqtisadi və kənd təsərrüfatı biznesinin inkişafı illik 20% səviyyəsindədir. [71] Burada hindistan cevizi, şəkər, düyü, taxta və heyvandarlıq istehsal olunur. [10]

Filippinin əksəriyyətindən fərqli olaraq Palawan, biogeoqrafik olaraq Sundalandın bir hissəsidir, Borneoda tapılanlarla əlaqəli fauna və flora ilə. [73]

Palawan, 700.000 hektar meşəyə malikdir (2010 -cu il) [74] və Filippinin "son biomüxtəlifliyin sərhədi" adlandırılmışdır. [75]

Bir çox endemik növ arasında Palawan tovuzquşu-qırqovul, Filippin siçan-maralı, Filippin pangolini, Palawan saqqallı donuzu və Palawan quşçuluğu var. Meşələrdə və çəmənliklərdə hava 200 -dən çox quşun nəğmələri ilə rezonans doğurur. Palawan dağlarında və tarlalarında 600 -dən çox növ kəpənək çırpınır və burada 1500 -ə yaxın ev sahibi bitki cəlb edir. Ağ qum çimərliklərində nəsli kəsilməkdə olan dəniz tısbağaları yuva qurur. [76] Dəniz tısbağaları ümumiyyətlə istirahət etmək və yemək axtarmaq üçün Palawanın qida maddələri ilə zəngin sahil sularına gedirlər. Dugong sayıları ciddi şəkildə düşdü, baxmayaraq ki, Palawan hələ də ölkənin hər hansı bir bölgəsindən daha çox əhaliyə sahib olsa da [77] və İcma Mərkəzli Qoruma (C3) kimi təşkilatlar Palawan və Filippində dəniz qaynaqlarının dayanıqsız istifadəsinə son qoymağa çalışır. [78]

Ümumi meşə örtüyü əyalətin ümumi torpaq sahəsinin təxminən 56 % -ni təşkil edir, 1998 -ci il Landsat görüntülərinə əsasən mangrov meşəsi 3,35 % -ni təşkil edir. Çəmənliklər 1992 -ci ildə 19 % -dən 1998 -ci ildə 12,40 % -ə qədər azaldı. Bu, pisləşən torpağın normal olaraq ot növləri tərəfindən işğal edildiyi üçün torpağın vəziyyətinin yaxşılaşmasının göstəricisidir. Brushland, ümumi torpaq sahəsinin yüzdə 25 -ə qədər artdı. Dənizlərin altında yayılmış, ölkənin mərcan qayalarının 35% -dən çoxunu təşkil edən təxminən 11.000 kvadrat kilometr mərcan qayasıdır. [76]

Göstərilən yeganə Filippin adası olan Palawan, tərəfindən qiymətləndirilir Condé Nast Traveller Oxucuları Dünyanın ən gözəl adası olaraq da qiymətləndirilir National Geographic Səyyahı Jurnal 2007 -ci ildə Şərqi və Cənub -Şərqi Asiya bölgəsindəki ən yaxşı ada təyinatı olaraq və dünyanın inanılmaz dərəcədə gözəl dəniz mənzərələri və mənzərələri olan dünyanın ən yaxşı 27 -ci ən yaxşı adasıdır. Filippinin ən biomüxtəliflikli (quru və dəniz) adalarından biridir. Ada 1990 -cı illərin əvvəllərindən bəri biosfer qoruğu statusuna malikdir və yerli qorunma və davamlı inkişafa maraq göstərir ". [79] [80]

Milli Coğrafi Dayanıqlı Dəstəklər Mərkəzinin keçirdiyi 4 -cü Hedef Kartları sorğusunda əyalət də "yaxşı işlər görür" kateqoriyasına daxil edilmişdir. Conde Nast Səyahətçisi jurnalı çimərliklərini, koylarını və adacıqlarını Asiyanın ən yaxşı çimərlikləri olan turizm məkanı olaraq seçdi. [81] Məşhur sualtı kəşfiyyatçısı Jak Kusto əyaləti dünyanın ən gözəl dəniz mənzərələrindən birinə sahib olduğunu təsvir etdi. [76] və Palawan Ətraf Mühit və Dəniz Araşdırmaları Mərkəzinin (PEMS) qurucusu Caril Ridley, Şimali Palawan adalarının Asiyanın artan iqtisadi və ekoloji konfransları üçün gələcək bir yer olacağını söyləyir.

2007-ci ildə "ağıllı yeyən küp bitkisi" adlandırıldı Nepenthes attenboroughii Viktoriya dağında aşkar edilmişdir. Ən son adı verilən bu vəhşi dağ cənnətində küp bitkilərinin bir çox növü aşkar edilmişdir Nepenthes leonardoi. [ sitata ehtiyac var ] 2012 -ci ildə bənövşəyi yengeç digər dörd növlə birlikdə burada aşkar edilmişdir. [ sitata ehtiyac var ]

Calauit Oyun Qoruğu və Vəhşi Təbiət Qoruğu Düzəliş edin

Ekzotik Afrika heyvanlarının və nəsli kəsilməkdə olan Palawan heyvanlarının bir qoruğu və vəhşi təbiət ziyarətgahı. Qoruq 31 avqust 1976 -cı il tarixində quruldu 1578 saylı Prezident Fərmanı,. [82] Bu, Beynəlxalq Təbiətin Qoruma Birliyinin Afrika vəhşi təbiətini xilas etmək üçün müraciətinə cavab olaraq, keçmiş prezident Ferdinand Markos Keniyada keçirilən 3 -cü Dünya Konfransına qatıldıqda başladı. [83] Bunun sayəsində 7611 Respublika Qanunu (SEP), DENR inzibati yurisdiksiyası 31 dekabr 1993 -cü il tarixindən etibarən Palawan yerli hökumətinə verildi [84]. Ərazinin idarə edilməsi Palawan Davamlı İnkişaf Şurasının (PCSD) İdarəsinin səlahiyyətindədir. Busuanga'nın Calauit Adasında yerləşir.

Coron Reefs, Coron Bay, Busuanga Edit

Çınqıl əhəngdaşı qayaları ilə əhatə olunmuş yeddi göl yüzlərlə təbiət həvəskarını özünə cəlb edir Coron Rifləri Şimali Palavanda, Coron şəhəri yaxınlığında. Əsas şəhəri Coron olan Busuanga Adası, çoxsaylı dalış operatorlarının atlama nöqtəsidir. Əsas dalış yerləri, ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrinin hərəkəti ilə 24 Sentyabr 1944 -cü ildə batan 12 İkinci Dünya Müharibəsi Yapon gəmi qəzalarıdır. Səthdən 40 metrə qədər dərinlikdədirlər. Bu böyük çeşid, təcrübəsiz dalğıclardan, şnorkellərdən və istirahət dalğıclarından təcrübəli TEC dalğıclarına qədər həvəskarlar üçün maraqlı qəza araşdırmaları təqdim edir.

Coron Adası yaxınlığındakı batmış Yapon döyüş gəmilərinin su mənzərələri burada verilmişdir Forbes Traveller jurnalı Dünyanın ən yaxşı 10 ən yaxşı tüpürcək saytı. [81]

El Nido Dəniz Qoruğu Parkı Düzəliş edin

Beynəlxalq jurnalın 2008 -ci ilin yanvar sayı Səyahət + İstirahətAmerican Express Co tərəfindən nəşr olunan (Conservation International ilə ortaq olan) El Nido'nun bacısı otelləri El Nido Lagen Adası və El Nido Miniloc Adasını Minilok və Lagen Adalarında "yerli mühiti qorumaq üçün missiyanı yerinə yetirən təbiəti qoruyan yerlər" olaraq qeyd etdi. . Səyahət + İstirahət 20 Sevimli Yaşıl Otellər, El Nido Resort'un Palawan'ın nəhəng istiridye bağlarını qorumasını və nəsli kəsilməkdə olan Filippin kakadoslarını yenidən təqdim etməsini qeyd etdi. [85] Qütblərdəki qonaq evləri kristal okeanın üstündədir. Kurortlar həm resiflərdə, həm də adaların qorunmasında fəaldır. "[86]

Malampaya Səs Quru və Dəniz Mənzərəsi Qorunan Sahə Düzəlişi

Taytay Bələdiyyəsində yerləşən bu əhəmiyyətli ekoloji və iqtisadi bölgə su hövzəsi və balıqçılıq sahəsidir və Şüşə burunlu və İrrawaddy delfinlərinin yaşayış yeridir. [87]

UNESCO -nun Dünya İrsi Saytları Düzəliş edin

Puerto Princesa City, Puerto Princesa Yeraltı Çayı Milli Parkının və ya YUNESKO -nun Dünya İrsi Saytı olan Yeraltı Çayın evidir. Kireçtaşı karstlarını, müxtəlif növləri və tropik yağış meşələrini nümayiş etdirən 8 kilometr uzunluğundakı turistik yer dünyanın ən uzun yeraltı çaylarından biridir və eyni zamanda "Təbiətin Yeni 7 Möcüzəsi" olaraq adlandırılmışdır.

Tubbataha Reef Dəniz Parkı, Şimal və Cənub Resifləri də daxil olmaqla 332 km 2 ərazini əhatə edir. Quşlar və dəniz tısbağaları üçün yuva yeri kimi xidmət edən çox böyük dəniz sıxlığı olan Şimali Adada bənzərsiz bir atol resifinin bənzərsiz bir nümunəsidir. Sahə möhtəşəm 100 m dik divarı, geniş lagünləri və iki mərcan adası olan təmiz bir mərcan qayasının əla nümunəsidir.

Ursula Adası redaktəsi

Bu oyun sığınacaq və quş sığınacağı, Palawanın cənubundakı Bataraza Bələdiyyəsinin yaxınlığında yerləşir. Ada, sahil quşları və dəniz quşları üçün köçəri və qışlama yeridir. [87]

Rasa Adası Vəhşi Təbiət Qoruğu Düzəliş edin

Narra bələdiyyəsində yerləşən bu 1.983 hektar (4.900 hektar) mühafizə olunan ərazi, endemik Filippin kakadunun və ya katala. Digər nadir quş növləri və dəniz tısbağaları da var.

Filippin Silahlı Qüvvələri-Canigarandakı Qərb Komandanlığı və qərargahı Puerto Princesa olan Tiniguiban şəhərində yerləşən Filippin Milli Polis-Palawan Komandanlığı, sülhün və asayişin qorunmasından məsuldur. Military units in the province under the Western Command are the Naval Forces Northwest (Task Force 41 and 42), Philippine Air Force 4th Naval District IV, Delta Company and 10th Marine Battalion Landing Team located in Tiniguiban, Puerto Princesa. There has been discussion about dredging Ulugan Bay in order to build a larger naval base on Palawan, allowing the Philippines to project naval power into the South China Sea. [88] [89]

The U.S. Department of State issued a travel warning in May 2015, advising foreigners against travel to the southern part of Palawan. [90] The warning continues to be in effect as of May 2017. [91]

Communication Edit

Four telecommunication companies provide local and international direct distance dialing and fax services. Inter island communications is available through the government's telegraph network and the Provincial Radio Communication System. In addition, there are 19 post offices, a number of cargo forwarders provide air parcel and freight services. [92]

The province has access to two satellite-linked television stations. Cable television in the City of Puerto Princesa offers dozens of foreign channels while smaller firms provide cable services in selected towns. Individual cable facility (Dream Cable) is available locally. Seven radio stations are based in Puerto Princesa, four on the AM and three on the FM bands. Community-based radio stations operate in some of the municipalities in the north and south of the province. Additional stations are expected to set up local affiliates in the capital city of Puerto Princesa. [92]

Two mobile phone companies, Smart Communications and Globe Telecom, are operating in the province. Sun Cellular is expected to start operations in the province soon. [92]

Health facilities Edit

There are nine provincial government hospitals, two national government hospitals, one military hospital and nine private hospitals in the province. The Culion Sanitarium and General Hospital, Ospital ng Palawan, managed and administered by the Department of Health (DOH), MMG-PPC Cooperative Hospital, and the Palawan Adventist Hospital are located in Puerto Princesa. [92]

Utilities Edit

The National Power Corporation has 14 electric facilities all over Palawan. It operates with a total of 51.363 megawatts of electricity. The effective power rates vary across different municipalities. [93] According to Palawan Electric Cooperative (PALECO), the main island composed of 19 city and municipalities, has 59% of electrification with 135,284 households connected to the grid. [94]

Water facilities in Palawan are classified as Level I (deepwell, handpump), Level II (communal faucet), or Level III (house connection). Among all of these types, Level I has the most units, accounting to 17,438 this is followed by Level III, with 1,688 units and Level II, with only 94 units. [ aydınlaşdırmaya ehtiyac var ] [92]

Nəqliyyat redaktəsi

Hava Düzəlişi

The Puerto Princesa International Airport is the only international airport in Palawan, serving as the main gateway to the province. Other airports include:

Domestic Edit
Other Edit
    , Coron , Culion , Brooke's Point , Balabac (Candaraman Island) , San Vicente (under construction)
  • Pamalican (Amanpulo) Airstrip, Cuyo (Pamalican Island) , Busuanga , Kalayaan (military) , Rizal

Seaports Edit

Port of Puerto Princesa is the main port on Palawan, serving both cargo and passenger traffic to the island. Scheduled passenger ferry services are running weekly from Manila to this port. [95] The port is managed by the Philippine Ports Authority. Other ports include:

The literacy rate in Palawan is increasing by 2% annually because of expanding access to education. Among these programs are the establishment of schools in remote barangays, non-formal education, multi-grade mobile teaching and the drop-out intervention program. [92]

Public schools in the province consist of 623 elementary schools, 126 secondary schools and two universities. Private schools are as follows: 26 elementary, 19 secondary, 4 private colleges, and 10 vocational schools.

Among the public institutions of higher education are the Palawan State University in Puerto Princesa City with 17 other campuses across the province, Western Philippines University with campuses in Aborlan and Puerto Princesa City, Coron College of Fisheries, Puerto Princesa School of Arts and Trade and the Palawan College of Arts and Trade in Cuyo, Palawan.

Some of the private institutions are the Holy Trinity University run by the Dominican Sisters of Saint Catherine of Siena, Palawan Polytechnical College Inc., in Roxas, San Vicente and Puerto Princesa City, Systems Technology Institute (STI), AMA Computer Learning Center (ACLC) in Puerto Princesa City, San Francisco Javier College run by the Augustinian Recollect Sisters in Narra, Loyola College in Culion run by the Jesuits, St. Joseph Academy in Cuyo, St. Augustine Academy in Coron, Coron Technical School, Sacred Heart of Jesus High School in Brooke's Point Northern Palawan Christian Institute (owned and manage by the Iglesia Filipina Independiente, Palawan Diocese) and the unique educational institution called the St. Ezekiel Moreno Dormitory located in barangay Macarascas, Puerto Princesa City, founded by Bishop Broderick Pabillo, the present auxiliary bishop of the Archdiocese of Manila. The Palawanologist, Andrei Ustares Acosta of El Nido, Palawan, founded the new discipline on the studies of Palawan called the Palawanology. [92]


History & Culture of Palawan

Traders and waves of migrants from China arrived in the Philippines by traversing land bridges between Borneo and Palawan. Once Chine author referred to these islands as Kla-ma-yan (Calamian), Palau-ye (Palawan), and Paki-nung (Busuanga). The area was described as having many lofty ridges and high ranges of cliffs. Pottery, china, and other artifacts recovered from caves and the waters off Palawan attest to the flourishing trade between the Chinese and Malays centuries ago.

Malay settlers began arriving in Palawan in the 12th century. For some time, Malay chieftains ruled many settlements. Because of its proximity to Borneo, southern Palawan was placed under the control of the Sultanate of Borneo for more than two centuries after the arrival of the Spaniards.

In pre-colonial times, the local people had a dialect consisting of 18 syllables.

SPANISH RULE

The northern Calamianes Islands were the first to come under the sphere of Spanish influence and declared a province separate from the Palawan mainland. In the early 17th century, Spanish friars tried to establish missions in Cuyo, Agutaya, Taytay, and Cagayancillo but met stiff resistance from Moro communities. Towards the 18th century, Spain began to build churches enclosed by garrisons for protection against Moro raids in the towns of Cuyo, Taytay, Linapacan and Balabac. Many of these forts still exist, serving testimonies to a colorful past. In 1749, the Sultanate of Borneo ceded southern Palawan to Spain, which then established its authority over the entire province.

At first, the territory of Palawan (or Paragua as it was called) was organized as a single province named Calamianes, with its capital in Taytay. Later, it was divided intro three provinces: Castilla covering the northern section of the province with Taytay as capital, Asturias in the southern mainland with Puerto Princesa as capital, and Balabac Island with its capital in the town of Principe Alfonso.

AMERICAN RULE

When the Spaniards left after the 1898 revolution, a new civil government was established on June 23, 1902. Provincial boundaries were revised in 1903 the name of the province was changed to Palawan, and Puerto Princesa became its capital.

The American governors who took the reins of leadership introduced reforms and program to promote the development of the province. These included the construction of school all over the province, the promotion of agriculture, and bringing people closer to the government.

POST COLONIAL

The first Filipino governor of Palawan was Ambrosio Pablo, who took office in 1914.

During World War II, Palawan was divided into two parts-- the Free and the Occupied, each with a governor. Gaudencio Abordo was governor for the Commonwealth while Inigo Peña was for the Japanese-occupied portion.

PEOPLE AND CULTURE

PALAWAN is home to several ethnolinguistic groups: the Tagbanua, Palaw'an, Tau't bato, and the Bataks

They live in remote villages in the mountains and coastal areas. Their ancestors are believed to have occupied the province long before Malay settlers from the Madjapahit Empire of Indonesia arrived in these islands in the latter 12th or 13th centuries. In 1962, a team of anthropologists from the National Museum led by Dr. Robert Fox unearthed fossils at Lipuun Point (now known as the Tabon Cave complex) that were classified as those of Homo Sapiens and believed to be 22,000 to 24,000 years old. With the recovery of the Tabon man fossils and other significant findings in the area , the place came to be known as the Cradle of Philippines Civilization.

Research has shown that the Tagbanua and Palaw'an are possible descendants of the Tabon Caves' inhabitants. Their Language and alphabet, practice of kaingin , and common belief in soul relatives are some of their cultural similarities. Tagbanua tribes are found in central and Northern Palawan. They practice shifting cultivation of upland rice, which is considered a divine gift, and are known for their rice wine ritual called Pagdiwata. The cult of the dead is the key to the religious system of the Tagbanua, who also believe in countless deities found in the natural environment.

The Palaw'an belong to the large Manobo-based linguistic groups of the southern Philippines. Their original homes were located in the interior regions of South Apuruan on the West Coast and south of Abo- Abo on the East Coast.

The Batak, which means "mountain people" in Cuyuno, live in the rugged interiors of northeastern Palawan. Living close to nature, they are a peaceful and shy people. The Batak believe in nature spirits, with whom they communicate throught a babaylan or medium.

The Tau't Bato or "people of rock" is a sub-group of the Palaw'an tribe living in the Singnapan Valley in southern Palawan. They stay inside caves during the rainy season and cam out to engage in kaingin farming during dry season. The tribe is familiar with certain concepts of the market system such as wages, labor, and money.

Native- born Palaweños include the Cuyunons, Agutaynons, and Molbogs. Originally from the island town of Cuyo in northern Palawan, Cuyunons are considered an elite class. They are religious, disciplined and have a highly developed community spirit spirit. The Agutaynons practice a simpler island lifestyle, with fishing and farming as their main source of livelihood. The Molbogs, the original inhabitants of the southernmost island group of Balabac, derive their name from the word "malubog" which means turbid water. Among Palaweños, the molbogs are the ones most exposed to Islamic culture.


Palawan’s Popular Attractions

1. Honda Bay – consisting of several islets with beautiful beaches, Honda Bay is the ideal place to go for swimming, diving, snorkeling, island hopping, and beachcombing.

2. Iwahig Prison and Penal Farm – the minimum-security inmates of this prison are not locked up but instead, live in dormitories with their families and work on one of the many agricultural projects located within the prison farm. Tourists can buy handicrafts produced by the inhabitants.

3. Palawan Wildlife Reserve and Conservation Centre – the centre is both a tourist attraction and research facility, with the aim of conducting studies on how best to preserve endangered species of crocodiles. It also has a mini-zoo featuring some of Palawan’s unique endemic species of animals.

4. Vietnamese Village – this village was erected to house the “Vietnamese boat people” displaced by the Vietnam War, and who came to Palawan in the late 70s. Today, the residents are part of the local landscape and have integrated into the cultural fabric of the city. The village offers super Vietnamese cuisine.

5. Butterfly Garden – tourists are surrounded by butterflies in this garden of exotic Philippine flowering plants. Occasionally, one can witness the emergence of a young butterfly and other unusual insects.

6. Mitra’s Ranch – an ideal picnic spot overlooking Honda Bay and the soft breeze is refreshing after an entire day of being under the sun. Attractions to the North of Puerto Princesa

7. Puerto Princesa Underground River National Park– a UNESCO World Heritage Site and New 7 Wonders of Nature featuring a spectacular limestone karst landscape alongside 8 kilometres of traversable subterranean river which leads into an underground cavern/lagoon commonly known as the “Cathedral.”

8. Stan lake Island Tabon Bird Sanctuary – a bird refuge where a number of endangered species can be found. This bird watcher’s paradise requires some traveling by land and sea. Roxas provides the jump-off to this remote island.

9. Batak Tribal Visit and Jungle Trek – an endangered indigenous mountain-dwelling tribe with a dwindling number of less than 500. En route to this remote village, one treks along virgin forests, untouched for centuries. Overnight stays in tents along the fringes of the village are possible.

10. El Nido Marine Reserve – situated in spectacular Bacuit Bay, many travelers have identified this corner of Palawan as the most beautiful place on earth. It is a popular nature spot boasting of extraordinary natural sceneries and ecosystems such as rainforests, mangroves, white sand beaches, coral reefs, and limestone cliffs. Visitors may even dive amongst the rare aquatic mammal, the Dugong. AttractIons to the South of Puerto Princesa.

11. Tabon Caves – a 138-hectare complex of rugged cliffs and deep slopes. Known as “The Cradle of Philippine Civilization,” the caves have yielded the fossil remains of the 22,000-year-old Tabon Man. Of the 200 caves, seven are open to visitors, including Tabon Cave, which was used for habitation and / or burial sites by ancient peoples.

12. Rasa Island Bird Sanctuary – a spectacular island sanctuary that is home to 87 unique bird species, including the Palawan hornbill. Tours also include visits to waterfalls and mangrove forests.


The History of the Island of Palawan

The island of Palawan, a major tourist destination, has come to be known as “The Best Island in the World.” However, long before it became such a go-to destination for tourists around the world, the island played a major role over the past thousands of years, most especially amidst the days of colonisation from one coloniser to the next.

Going back to the ancient times, is it believed that the Tagbanuas and the Palaw’ans people are direct descendants of the earliest settlers of Palawan.

During a period called the “Three Kingdoms,” a new group of migrants came to the island, and were called “Little dark people” some of which had ended up settling in Thailand, while others settled in Indonesia, Borneo, and Sumatra.

Majority of Filipinos recognise these “little dark people” as Negritos and Aetas.

Moving forward to the classical period during the 12th century, arriving in Palawan were the Malay immigrants, whose settlements were handled by their chieftain. The said Malay immigrants focused on growing agricultural products such as coconuts, rice, and sugarcanes, and raised animals such as chickens, pigs, and goats. Under economic activities that they engaged in were farming, hunting, and fishing, using bowguns and traps made of bamboo. Indonesians later on followed and brought upon them Buddhism and Hinduism.

The distinct breed of peoples in Palawan, characterised by both physical stature and feature, had started during the same period. Intermarriage became a trend amongst the natives and foreign traders such as the Japanese, the Chinese, the Arabs, and the Hindus.

Now onto the Spanish period, immediately after the death of Magellan and the arrival of his remaining members in Palawan, the island was named as “The Land of the Promise,” by Antonio Pigafetta, Magellan’s chronicler.

First to come under Spanish authority, the northern Calamians Islands were later declared as a separate province from mainland Palawan. Immediately following this, right before the 18th century, churches began development in Spain. These churches were built to be enclosed by garrisons to ensure protection against Moro raids. The Sultunate of Brunei later surrendered southern Palawan to Spain in 1749.

The entire island of Palawan was organised as a single province and named iit Calamianes with Taytay as its capital in 1818. Back then, Palawan was called Paragua. 1858 came, and the province was divided into two provinces named Castilla, which covered all the municipalities in the northern part with Taytay as its capital, while in the southern mainland of Puerto Princesa, their capital was Asturias.

In 1902, the Americans established a civil rule on the northern part of Palawan, immediately after the Philippine-American war. In 1903, the province was reorganised and renamed its southern portions to Palawan Puerto Princesa was then declared as its capital. The Americans planned to bring the people closer to the government, along with their plans of building schools, and the promotion of agriculture.

When it comes to the Japanese invasion, however, on December 14, 1944, units of the Japanese Fourteenth Area Army herded the remaining 150 prisoners of war in Puerto Princesa into three covered trenches which were then set on fire using barrels of gasoline––this was to prevent the rescue of prisoners of war. The prisoners who tried to escape the flames were killed by gunshots while the others attempted to escape by climbing over a cliff––they were later on hunted down by the Japanese soldiers, and were killed.

Of all the soldiers that attempted to escape, only 11 were successful, and 133 to 141 had been killed. Today, the site is known as the Plaza Cuartel this is found right next to the Cathedral, both in Puerto Princesa.

The island of Palawan was liberated from the Japanese Imperial Forces by a task force consisting of Filipino and American military personnel between the 28th of February and the 22nd of April in 1945.

Now being the most popular tourist island destination in the world, it’s very difficult to imagine the dark history that the island holds. Its history is tough proof that the island is so much more than just its white sandy beaches and long sandbars. The island is also all about culture, heritage, and history.


SPANISH RULE

The northern Calamianes Islands were the first to come under the sphere of Spanish influence and declared a province separate from the Palawan mainland. In the early 17th century, Spanish friars tried to establish missions in Cuyo, Agutaya, Taytay, and Cagayancillo but met stiff resistance from Moro communities. Towards the 18th century, Spain began to build churches enclosed by garrisons for protection against Moro raids in the towns of Cuyo, Taytay, Linapacan and Balabac. Many of these forts still exist, serving testimonies to a colorful past. In 1749, the Sultanate of Borneo ceded southern Palawan to Spain, which then established its authority over the entire province.

At first, the territory of Palawan (or Paragua as it was called) was organized as a single province named Calamianes, with its capital in Taytay. Later, it was divided intro three provinces: Castilla covering the northern section of the province with Taytay as capital, Asturias in the southern mainland with Puerto Princesa as capital, and Balabac Island with its capital in the town of Principe Alfonso.


Calamianes Islands: Unparalleled Beauty in Palawan

Palawan is most famous for being one of the most scenic places in the entire Philippines. Karst limestone formations and crystal clear waters are just some of the very best features that can be enjoyed on the island. It is comprised of a many number of other smaller islands, and one of the most visited are the Calamianes Group of Islands located on the northeast portion of the province.

Island hopping Photo by: www.kokosnuss-coron.de/Creative Commons

What exactly are the Calamianes Group of Islands?

The Calamianes Islands are comprised of the following:

  • Busuanga Island,
  • Coron Island,
  • Culion Island,
  • Calauit Island,
  • Malcapuya Island, and
  • other small islands

Culion Island was a former leper colony during the American occupation of the Philippines. No one really knew the extend of leprosy back in the day, which is why those who suffered from the disease were moved to this rather remote part of the country. Now that the disease has a cure, the old hospital on the island now serves as the Culion Sanatorium and General Hospital.

Busuanga Island is the home of the largest town in the Calamian Islands, Coron. Coron is also where you can find lots of World War II shipwrecks. Plus, it’s a great destination for those who love diving.

Coron Island Cove Photo by: IRRI Images/Creative Commons

Coron Island is the location of the cleanest inland body of water in the Philippines, Kayangan Lake. This is actually part of the larger town bearing the same name.

Calauit Island is a wildlife sanctuary that is known for hosting a number of endangered animals from Africa.

Malcapuya Island Photo by: Caryl Joan Estrosas/Creative Commons

Malcapuya Island is a treasure trove of many unspoiled beaches, dive sites, lakes and islands.

Why Visit the Calamian Islands?

There’s practically no other reason than to enjoy the variety that it brings. On every island, you will be treated to something different. When you want to see animals, Calauit is your best option. When you want water-based activities, you couldn’t go wrong with Coron. If you want a bit of history, Culion is the island for you.

How to Get to the Calamian Islands?

The best way to travel to Palawan is by air. The main gateway to Palawan is the Puerto Princesa International Airport. Major airlines such as Philippine Airlines and Cebu Pacific have flights that serve the airport from either Manila or Cebu.

Other than the Puerto Princesa International Airport, one other alternate option for flying into Palawan is through Busuanga. The Francisco B. Reyes Airport is the entry point, and from there it is a 40 to 50 minute trip to the main town of Coron.

There is a Superferry boat trip that you can take to Puerto Princesa. What’s nice about this sea voyage is that it stops by Coron before it heads to Puerto Princesa.

How to Enjoy Your Visit

To truly experience the beauty of the Calamianes Group of Islands, days are not enough. Not even a week. However, not everyone can afford the luxury of being away from work for a long time, which is why you stick to desired locations.

Below are some of the best ways to really get to enjoy what these group of islands have to offer:

  • Visit the Tubbataha National Marine Park. Keep in mind that this trip is only seasonal as its best to visit when the waves are calmer and the skies are clearer. The diving season is around mid-March to mid-June. And take note that ships meant for diving are booked way in advance. The Puerto Princesa Subterranean River can be entered by boat through a cave Photo by: Paul Chin/Creative Commons
  • Enjoy the Puerto Princesa Subterranean River. This is much more accessible compared to the Tubbataha Reef. This is commonly known as the Undergound River, and is the longest of its kind in the world.
  • Take a tour of Puerto Princesa. The town has a lot of things to offer. You can head over to Honda Bay, which is ideal for swimming and island hopping. You can also visit the Iwahig Penal Colony which is more of a farming community than a prison. The Palawan Wildlife Rescue and Conservation Center is another great visit to see some of the species endemic to Palawan. For some native butterflies, head over to the Butterfly Garden.
  • Take a trip to Busuanga. Great beaches and awesome landscapes greet you in Busuanga. It’s a great destination for hiking and diving. If you’re a fan of seeing shipwrecks, there’s quite a few underneath Busuanga’s waters. For those who prefer a hike, Mt Tapyas is a great place. For some snorkeling activities, head over to Siete Pecados.
  • Head over to Coron Island. Stunning lakes such as Kayangan and the equally beautiful Barracuda Lake are waiting for you.
  • Get a feel for wildlife. Head over to Calauit Island to visit the Calauit Game Preserve and Wildlife Sanctuary.

Whether you like wading in the water or doing some leisurely outdoor stuff, the Calamianes Group of Islands has lot of options just for you.


Death of COVID-19 patient prompts lockdowns in Calamianes towns

The case involves an octogenarian patient who died of COVID-19 at the Culion Sanitarium and General Hospital (CSGH) Tuesday and was previously determined by health officials as a local transmission case because she had no history of travel.

A suspected case of COVID-19 local transmission in Coron town prompted local authorities in the Calamianes islands group on Tuesday to tighten their quarantine controls in a bid to stop a potential local outbreak.

The case involves an octogenarian patient who died of COVID-19 at the Culion Sanitarium and General Hospital (CSGH) Tuesday and was previously determined by health officials as a local transmission case because she had no history of travel.

Previously known cases in Coron and the rest of the Calamianes region had been returning local residents who were isolated prior to confirmatory testing that showed them to be positive of the virus.

Coron authorities have so far locked down the neighborhood of the deceased patient in Barangay Tagumpay, as part of protocol measures to avert a potential spread of the virus.

Dr. Alan Guintapan, Coron Municipal Health Officer (MHO), said the patient was earlier brought to the CSGH after complaining of breathing difficulty. Dr. Neal Torre, spokesperson of CSGH, announced the patient’s death on Tuesday.

Guintapan said the lockdown will begin Wednesday and will be maintained for 14 days.

“Inuumpisahan na i-cordon ‘yong boundary, pero formally bukas nang umaga alas sais magsisimula ang lockdown hanggang 14 days,” Guintapan said.

Reacting to the incident, the municipalities of Linapacan, Busuanga, and Culion issued separate advisories banning travel within their neighboring towns.

Busuanga, which shares the same mainland as Coron, closed off its borders and issued strict guidelines for those traversing the municipalities, such as requiring travel passes, point-to-point transactions, and banning pillion riding.

“Pansamantalang lockdown lang – since last night hanggang ngayon, bawal nang lumabas at pumasok ng Busuanga muna until after mag-meeting ang Municipal COVID-19 Task Force ngayong (August 18) 9 a.m. Makikipag-uganayan kami sa Coron para malaman namin ang extent ng contact tracing at saka ng gravity ng case sa kanila. Then we will decide if we will lift the lockdown ng Busuanga at para maiayos lang ang guidelines ng Busuanga kung ano ang dapat gagawin,” said Jonathan Dabuit, Busuanga information officer

Other island towns followed suit. Culion issued a travel ban for those entering and exiting the municipality, except for emergencies.

“Dahil sa anunsyo ng bayan ng Coron nitong Agosto 17, 2020, na may local transmission sa nasabing munisipyo, ipinapaalam ng Lokal na Pamahalaan ng Culion na pansamantalang pinagbabawalan ang pagbiyahe papasok at paglabas ng Culion,” the statement read.

Linapacan also issued a temporary travel ban for those coming from other Calamian islands and also required all incoming persons to undergo 14-day quarantine upon entering the municipality.

“Bilang pagtugon sa pagdeklara ng local transmission ng COVID-19 ng bayan ng Coron nitong ika-17 ng Agosto 2020, napagkasunduan ng Linapacan IATF (Inter-Agency Task Force) na pansamantalang suspendihin ang biyahe ng mga bangka papunta at pabalik galing sa ibang munisipyo ng Calamian area simula Agosto 17-31, 2020,” the statement read.

(With reports from Romar Miranda, Jane Tumalac, Ruth Rodriguez, and Patricia Laririt)


6 Top Things to do in Culion Island

1. Take a Historical Tour

If you’re visiting Culion Island, then you’re probably intrigued by the local history. Compared to Coron, the island’s history is much darker, due to the use of Culion as a leper colony.

You can join a historical walking tour when you are in the town, to learn more about that darker side of history.

See the buildings where lepers were kept and the old facilities that were used to care for these unfortunate castaways.

It’s not all gloom though as you’ll learn how the island has since become leprosy free and is now rising as an emerging tourist destination.

2. Learn about Leprosy in the Culion Museum

At the small Culion Museum, you can delve ever deeper into the unique history too. You can learn a few local stories and see firsthand why Culion was chosen to be a leper colony.

The museum is one reason why Culion makes a great alternative to Coron Town.

There are no real museums or even any history on display there, it’s all about the scenery and island hopping.

Here in Culion though, there’s much more to be discovered in the way of heritage.

3. Visit the Culion Church

Culion Church is one of the most fascinating buildings in the Calamianes Islands and one of the oldest too.

The island was first visited by Spanish priests in the 1600s and they laid the groundwork for a later church that was built in the 1700s.

That church is the one you see today, and it was built strong and sturdy to also provide a fortification against pirate raids that would attack the islands from Palawan.

4. Snorkel at the Bogor Marine Park

One of the best places to visit in Culion Island is Bogor Marine Park. This is a beautiful place but one which doesn’t often make it onto island-hopping itineraries, at least if you’re not staying in Culion itself.

The Crowning Glory Reef is part of a marine protected area off the coast of Culion Island in the Calamian area of the Philippines.

The area is protected from net and bomb fishing, leaving the reef in great condition and full of marine life.

On our first visit, we had a big Banca boat and anchored at the edge of the reef in deeper water to avoid damaging the reef. From there, we were able to use the viewing platform as a focal point while exploring.

The water is quite shallow here, most of it in water about 1.5 meters deep, but in some spots, the water was only waist-deep.

The marine life is abundant, as is the coral. You can see several species of tropical fish here, including Nemo ( I was over the moon!) and you have plenty of time to hover above them and take photos.

This underwater paradise is wonderful for snorkeling, as you’ll find a whole array of colorful coral reefs and plenty of tropical fish.

It’s a great place to immerse yourself in the incredible marine biodiversity of the Calamianes Islands, and who knows, you might even see a few turtles!

When you finally make it there, you won’t see another soul around. It is not commercial and it is not crowded. We snorkeled it twice, once off the Banca boat and another time from sea kayaks and we were the only people there both times.

You can access this area by flying to the island of Busuanga, then taking a taxi or van to the Coron Town jetty. From there you can hire a boat to take you to Culion.

Alternatively, you can book a tour that includes a stop off at Culion, there are only a couple of them and they will stop at Crowning Glory Reef for a snorkel. We visited both times with Tribal Adventures as part of a multi-day sea safari.

In addition, when you do poke your head out of the water you will find yourself surrounded by crystal clear water, stunning island coastlines and surreal nature at its finest. The best part is there is nobody else around.

It’s a great place to immerse yourself in the incredible marine biodiversity of the Calamianes Islands, and who knows, you might even see a few turtles!

5. Do Some Island Hopping

While there are some great things to do in Culion itself, the island also makes a wonderful alternative base to Coron Town if you’re looking to explore the wider area.

From here you can easily reach other destinations such as Coron Island, Kayangan Lake, and Twin Lagoons, and there are a lot more island-hopping opportunities beyond that.

Tourism isn’t as developed here as it is in Coron Town though, so arranging tours will be more expensive, but you’ll be able to get to places before the other tourists arrive from Coron Town.

6. Visit Shipwreck Sites

The area around Culion Island is littered with Shipwrecks too, many of which have become excellent dive and snorkeling sites.

The Japanese fleet here was sunk in WWII and many of the remains have become artificial reefs and excellent if challenging dive spots.

From Culion you are in easy reach of the best sites, although you need to be an advanced diver for most.

The People of Culion Island

Once a quiet island, quite literally in the middle of nowhere, it was transformed into a Leper Colony and became a place where advances were made against the treatments and cures of the heartbreaking disease.

Although many Leper islands existed in the World, Culion would become the largest one in the World.

The island was set up as a retreat for people with Leprosy and a chance for them to undergo treatments and be secluded from the population without having a chance to spread the disease.

They were given the means to have a decent life and most of the patients that came to the island never left again.

Today the island bears the scars of those days, with many medical wards, buildings, and churches that still stand where they were originally built.

Many of the people on the island are direct descendants of the people that were brought to the island to be cured or to care for the sick.

You won’t find any leprosy patients today, instead, you are met with an open community and beautiful smiles as they welcome you onto their streets and show you around.

This is a collection of black and white photos that I captured on my first visit to Culion Island. It gives you a pretty intimate look into what you can find here.

Culion Island is a beautiful and mysterious place that is still somewhat left in time.

Today, the island community near the port survives as one whole village, as opposed to the two segregated villages that existed when it was established as a Leper colony.

One side existed for the infected, while the other housed those that cared for the infected.

Everyone lives together now, although the rusty gate and track that marks the road between the old boundaries still exist to this day.

Wanting more information on Culion and it’s Leper Colony? Have a look here: Culion Leper Colony.

Culion Island Travel Tips

Safety in Culion

This is an incredibly safe destination, safer even than Coron Town, given the small community and relative lack of tourism here.

As with anywhere in the Philippines though, be careful of petty theft and keep an eye on your valuables.

Leprosy is a thing of the past so there’s no need to be worried about that anymore!

Tours

If you are short on time then getting to Culion can be a pain so you might want to consider joining a tour instead.

There are private tour options and group tour options from Coron Town and you’ll generally get to see Culion Town and a few of the nature spots nearby on a day trip.

Culion Accommodation Options

Most of the accommodation on Culion Island is grouped around the town of the same name, making it a convenient place to stay.

That said, you won’t find any big resorts here. Instead, you’ll find a small number of bed and breakfast type places.

The main hotel on the island in the Hotel Maya and it provides comfortable and clean accommodation.

Of our two visits to Culion, we’ve stayed at the Hotel Maya both times. Something to note, this hotel cannot be booked online.

When you arrive in Coron Town, have the hotel reception call and make arrangements for you before arriving.

ATMs in Culion

Stock up on cash using the ATMs in Coron Town before you depart for Culion and don’t expect anywhere to take cards on the island.

Cash is king on this off the beaten track island. Small bills are also appreciated.

Wifi Availability

Culion isn’t the place to visit if you need to stay connected. WiFi is limited and poor quality when it does work.

Bring a local Sim card along but don’t expect many signals outside of the town.

That said, the Philippine cell network has improved greatly over the years and you’ll find that you have fast data service when you’re in Culion.

More on the Philippines:

Did you like this story? Share it!

TRAVEL PLANNING RESOURCES

Looking to get started on your trip planning process? Let us help!

Travel Gear & Packing: Check out our packing lists and travel gear guide to ensure you're bringing the right items on your trip.

Book Your Flight: Ready to fly? We use Skyscanner to compare prices and book flights. You should also check out our tips for finding cheap flights.

Find A Car Rental:We use Discover Cars to compare car prices, find deals and book rentals.

Book Your Hotel: Compare prices and book with our custom-built hotel search engine. You should also check out our tips for finding cheap accommodation.

Find Vacation Rentals: Search vacation rentals & apartments on VRBO for the best prices and options.

Protect Your Trip:Don’t forget your travel insurance! Protect your investment and yourself. Read Is Travel Insurance Worth It?

If you need more help planning your trip, be sure to check out our Step by Step Trip Planning Guide where we break down our process for getting the trip planning process right every single time.

About Lina Stock

Lina is an award-winning photographer and writer that has been exploring the world since 2001. She has traveled to 100 countries on all 7 continents. Member: SATW, NATJA, ATTA, ITWA

Divergent Travelers is an Amazon Associate and we earn from qualifying purchases at no extra cost to you. We're also a member of other affiliate programs. For more info please read our disclosure page

Şərh yaz Cavabı ləğv edin



Şərhlər:

  1. Bemossed

    Qoşuluram. Yuxarıda göstərilənlərin hamısı ilə razıyam. Bu mövzuda ünsiyyət qura bilərik. Burada və ya axşam.

  2. Kejas

    Bir nəzər salaq

  3. Tojakree

    Bəli həqiqətən. Baş verir. Bu məsələni müzakirə edək. Burada və ya axşam.

  4. Binyamin

    respect

  5. Karisar

    Sizi maraqlandıran mövzuda çoxlu məlumatı olan sayta istinad axtara bilərəm.

  6. Kirkly

    Nə cümlə... əla



Mesaj yazmaq